Unikalne i sprawdzone teksty

Nowy wspaniały świat – streszczenie, interpretacja

Streszczenie

Jest rok 2541, czyli „632 po Fordzie”. Świat został zorganizowany wedle zupełnie nowych zasad, wyznaczonych przez Forda. Ludzie nie rodzą się już w naturalny sposób – ze związku mężczyzny i kobiety – ale są produkowani w fabryce na specjalnej taśmie. Do wytwarzania ludzkich zarodków służy materiał genetyczny pobierany od ludzi. W społeczeństwie obowiązującym modelem zachowań jest notoryczna poligamia, a także uczestniczenie w zbiorowych orgiach seksualnych, nazywanych „posługą solidarnościową”. Obowiązującą zasadą relacji damsko-męskich jest hasło: „każdy należy do każdego”.

Powieść rozpoczyna się sceną w Ośrodku Rozrodu i Warunkowania w Londynie Centralnym, gdzie jeden z pracowników, Henryk Foster, objaśnia studentom proces kontrolowanego rozrodu. Okazuje się, że produkowane w instytucie dzieci są już na etapie życia płodowego przydzielane do konkretnej klasy społecznej. W ten sposób powstają osobniki delta (czujący wstręt do nauki), epsilon (analfabeta), gamma (wół roboczy), beta (prymityw), alfa (najbardziej inteligentny). Dzięki temu społeczeństwo jest zróżnicowane i nikt nie buntuje się przeciwko swojej kondycji.

Ponadto obywatele Republiki Świata codziennie biorą specjalną „miksturę”, która pozwala im zachować pogodę ducha i realizować naczelną zasadę: Wspólność, Identyczność, Stabilność. Ludziom nie doskwierają żadne troski materialne, a ich powierzchowność cielesna jest idealna i nie podlega starzeniu.

Foster umawia się z Leniną. Dziewczyna jednak, idąc za radą przyjaciółki, Fanny Crowne, postanawia stosować się do poligamii i decyduje się spotkać z Bernardem Marksem, pracownikiem Domu Propagandy, który zaprasza ją do rezerwatu Dzikusów na Nowej Gwinei. Bernard jest nieco inny od pozostałych mężczyzn, nie spotyka się bowiem z wieloma kobietami i nie bierze codziennej porcji somy. Jego przyjaciel, Helmholtz Watson, w ogóle zaś unika seksualnych doświadczeń, ponieważ wpływa to korzystnie na jego intelekt.

Randka Leniny i Bernarda kończy się wspólną nocą, ale mężczyzna nie jest z tego zadowolony, ponieważ wcześniej wziął somę. Wkrótce uzyskuje przepustkę do rezerwatu i zabiera tam Leninę. Trafiają do wioski Indian Malpais, gdzie życie toczy się według starych reguł. W rezerwacie poznają dzikusa Johna, który jest synem kobiety z Republiki Światowej i Tomakina (okazuje się, że to dyrektor RiW). Czuje się on wyobcowany zarówno ze społeczności rezerwatu, jak i nie należy do świata poza nim. Dzikus chciałby poznać świat swoich rodziców, więc Marks postanawia zabrać go poza rezerwat.

Bernard przedstawia dyrektorowi jego syna i dawną kochankę, Lindę, samicę beta. Mężczyzna doznaje szoku i składa rezygnację. Bernard z kolei zmienia się i dostosowuje do obowiązujących zasad społecznych. Odsuwa się od Leniny i dawnego przyjaciela Watsona. Lenina natomiast jest zafascynowana innością Johna i bezskutecznie się do niego zaleca. Dzikus czuje się bardzo źle w nieznanej cywilizacji i pragnie powrotu do rezerwatu. Jego przyjacielem zostaje Watson, któremu John czytuje Szekspira.

Tymczasem załamana Linda trafia do Szpitala Umierających, gdzie kona w otoczeniu dzieci przyzwyczajających się do widoku śmierci. John bardzo przeżywa śmierć matki i chce nakłonić wszystkich, żeby nie zażywali somy. Po jego stronie stają Watson i Marks, spisek jednak zostaje wykryty, a mężczyźni trafiają na karną wyspę. John zostaje zaś umieszczony w latarni dla helikopterów. Wkrótce zyskuje ogromną popularność dzięki czuciofilmowi „Dzikus z Surrey”, nie wytrzymuje ciągłego nękania przez tłumy dziennikarzy i popełnia samobójstwo.

Interpretacja

„Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya to antyutopijna powieść, która przedstawia mroczną wizję przyszłości. Sam tytuł ma wydźwięk ironiczny – nowy porządek świata trudno bowiem określić jako wspaniały. Wyeliminowanie z życia ludzi i społeczeństw wszelkich negatywnych odczuć wprawdzie skutkuje trwałym pokojem i stabilnością, jednak odbywa się za cenę rezygnacji z najbardziej podstawowych elementów ludzkiej tożsamości. Człowiek traci prawo do odczuwania autentycznych emocji, dlatego w nowym społeczeństwie likwidacji podlegają sfery sztuki i religii.

Co więcej, istota ludzka jako niemal doskonale zaprogramowana maszyna, jest niezdolna do nawiązania normalnych relacji z innymi. Nie odczuwa zatem miłości, współczucia czy tęsknoty. Efekt ów zostaje osiągnięty dzięki całkowitemu rozdzieleniu sfery seksu i prokreacji. Ludzie niezdolni do płodzenia potomstwa nie mogą tworzyć trwałych i sensownych więzi społecznych. Ich tradycyjne role społeczne ulegają destrukcji, nie są już bowiem potrzebne opieka, wzorce wychowawcze i miłość.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czapla ryby i rak - interpretacja...

Bohaterem bajki „Czapla ryby i rak” Ignacego Krasickiego jest tytułowy ptak. Czapla to już wiekowe zwierzę i nie potrafi zdobywać pokarmu w normalny sposób...

W pustyni i w puszczy – opracowanie...

Geneza czas i miejsce akcji Powieść ukazała się w roku 1911 wcześniej publikowana była w odcinkach na łamach prasy. Czas akcji przedstawionej w utworze to lata 1884 –...

Makbet jako tragedia szekspirowska...

Dorobek artystyczny Williama Szekspira wciąż cieszy się olbrzymią popularnością. Jego dzieła nadal wystawianie są na deskach teatrów i stanowią źródło...

Kwiatki św. Franciszka – streszczenie...

Streszczenie Franciszek z Asyżu podejmuje decyzję o wyrzeczeniu się wszystkich materialnych dóbr tego świata oraz pokus cielesnych i wstępuje na drogę ubóstwa...

Niestatek Oczy są ogień... Jan...

Utwór „Niestatek Oczy są ogień ” wszedł w skład pierwszej księgi zbioru poetyckiego „Lutnia” którego kompletowanie poeta zakończył...

Bracia Grimm Jaś i Małgosia –...

W domu ubogiego drwala żyło sobie rodzeństwo – Jaś i Małgosia. Za namową ich macochy pewnego dnia ojciec wyprowadza dzieci do lasu i tu je pozostawia na łaskę losu...

O krasnoludkach i sierotce Marysi...

Geneza czas i miejsce akcji Opowieść o losach sierotki oraz krasnoludków rozgrywa się w kilku miejscach. Pierwszym z nich jest zamek krasnali który zamieszkują...

Wierna rzeka – streszczenie plan...

„Wierna rzeka” to powieść Stefana Żeromskiego poświęcona powstaniu styczniowemu (1863). Jednak nie śledzimy bezpośrednio wielkiej polityki czy też najważniejszych...

Wesele w Atomicach – opracowanie...

Geneza „Wesele w Atomicach” to krótkie opowiadanie Sławomira Mrożka które weszło w skład zbioru o tym samym tytule. Opublikowany został on w 1959...