Obrazki więzienne – streszczenie, plan wydarzeń

Streszczenie

Podług księgi

Jesiennego dnia u wrót więzienia pojawia się wóz z kapustą. Parobek dobijał się, chcąc dostać się do środka. Nie było to jednak łatwe. Gdy już udało mu się wjechać, zatrzymał się w pół drogi obserwując tłoczących się więźniów, którzy odbywali swój codzienny, spacerowy rytuał. Przechadzali się oni po prowizorycznym ogrodzie. Więźniowie wydawali się być jednolitą masą. Mieli podobną postawę, podobną cerę, a nawet i spojrzenie. Jedynie ci, którzy przebywali w więzieniu krócej, wyróżniali się z tłumu. Wśród niego wyróżniała się jednak osoba, która choć zdawała się przebywać w więzieniu kilka lat, nadal trzymała głowę podniesioną. Znany był jako Cygan.

Zatrzymał się podczas przechadzki i zaczął wpatrywać w niezwykle dorodną kapustę. Za jego przykładem poszli towarzysze niedoli. Wpatrywali się w kapustę, lub stojących nieopodal ludzi. Cygan bacznie obserwował otoczenie. Dostrzegł, że w bramie pojawił się kolejny wóz z kapustą, który razem z poprzednim się w niej zaklinował. Cygan wykorzystał moment. Nikt nie wierzył Janowej, która widziała uciekiniera, jednak chłopakowi naprawdę udało się zbiec. Porzucił swoje ubranie i uciekał przed pogonią.

Cygan został schwytany i mimo oporu doprowadzony do dozorcy. Prosił on o łaskę, jednak osoby dzielące z nim więzienie zgłosiły się na egzekutorów kary. Ciężko pobity Cygan zmarł. Okazało się, że wedle zapisów powinien już przed terminem jego ucieczki wyjść na wolność. Więźniowie dowiedzieli się o tym uchybieniu i nawiedzali kancelarię by sprawdzić czy i im nie skończył się już wyrok. Nadzorca dopatrywał w tym kary od Cygana.

Jeszcze jeden numer

Narratorka otoczona niezwykłą „ojcowską” opieką przechadza się po więzieniu. Oglądała między innymi bibliotekę, która rzekomo miała być użytkowana, choć zbiory w niej toną w kurzu. Idąc po więzieniu spotyka jednego z mieszkańców, który idzie na czworaka. Dociera do celi numer 9, zamieszkiwanej przez aresztantki.

Całują one narratorkę w rękę, a wielmożny wspomina która z nich jest czemu winna. Kolejnym punktem wyprawy jest kuchnia, lazaret i warsztaty. Wizytę kończy posiłek – flaki oraz zaproszenie do ponownych odwiedzin. Podczas nich panują określone obyczaje, należy się odpowiednio zachowywać, o czym doskonale wie narratorka.

Podczas jednej z odwiedzin, narratorka ma okazję odwiedzić Dziką. Emigrantka, z którą nikt nie wiedział co można zrobić, osadzona została w więzieniu. Mamrocząca piękność wzbudza w autorce niezwykłe współczucie. Dziewczyna łkała i śmiała się, aż zasnęła, uprzednio przytulona przez narratorkę.

Onufer

Narratorka zauważa pojawienie się Jana Zapartego, który opowiada o zajściu pomiędzy Osmolcem i Onufrem. Bójka pomiędzy mężczyznami zdawała się mieć trywialny powód. Oto Osmolec nie był w stanie spać, a winny sytuacji był Onufer. Skarży się na kolegę, który „ciska” się w nocy. Naczelnik jednak upomina Osmolca. To on jest od zaprowadzania porządku, nie zaś sam więzień. Odpuszcza jednak karę szlochającemu więźniowi. Onufer zachowywał się dziwnie. Stał w drzwiach, mamrotał, aż wreszcie został skazany na karę pobytu w ciemni. Przerażony chłop zostaje zmuszony do odbycia kary.

Wielki Onufry staje się bohaterem pisma, które skierowane jest do naczelnika. Onufry był pracownikiem kupca N. Swe obowiązki wypełniał dobrze i zgodnie z zaleceniami. Onufer był także pomocny w domu. Kupiec nie grzeszył jednak cierpliwością i uważany był za człowieka o złym charakterze. Onufer znalazł w domu kupca prawdziwego przyjaciela. Jego syna Julka.

6 września Onufer został oblany zupą oraz ciśnięto w niego naczynie. Przyczyną była potrawa, która rzekomo nie smakowała jego chlebodawcy. Choć złość mu przeszła, widok drzemiącego pana Onufer stracił nad sobą panowie. Zabił śpiącego gwintem. Zapamiętały w swym szale, ugodził także chłopca. Winny był podwójnego zabójstwa.

Onufer wspominał swego przyjaciela. Szalony mężczyzna był źle postrzegany przez współwięźniów, którzy gotowi byli mu zrobić krzywdę. On jednak nie dbał o to, a wręcz marzył o samobójstwie. Pewnego dnia znaleziono go martwego. Narratorka zapytała także o losy drugiego uczestnika bójki. Dowiedziała się, że „Takiemu Osmólcowi biedy nie ma!”. Wzięty został do kredensu.

Plan wydarzeń

Podług księgi
1. Pojawienie się wozu z kapustą.
2. Zaklinowanie wozu we wrotach.
3. Ucieczka spacerującego więźnia.
4. Schwytanie Cygana.
5. Zezwolenie nadzorcy na ukaranie Cygana przez innych więźniów.
6. Choroba i śmierć Cygana.
7. Odkrycie nadzorcy.
8. Wizyty więźniów w pokoju nadzorcy.

Jeszcze jeden numer
1. Wizyty narratorki w więzieniu.
2. Ustalenie stałego schematu wizyt.
3. Zaprowadzenie narratorki do innej celi.
4. Poznanie Dzikiej.
5. Żal nad losem dziewczyny.
6. Przytulenie Dzikiej.
7. Zapadnięcie więźniarki w sen.

Onufer
1. Bójka dwóch więźniów.
2. Kara dla Onufra.
3. Przyjście listu dotyczącego Onufra.
4. Opowieść o zbrodni popełnionej przez parobka.
5. Żal chłopa.
6. Szaleństwo i śmierć Onufra.