Unikalne i sprawdzone teksty

Dżuma – znaczenie tytułu

„Dżuma” jest powieścią Alberta Camusa, jednym z najważniejszych dzieł francuskiego noblisty. Opublikowana została po raz pierwszy w 1947 roku, tuż po II wojnie światowej. Data publikacji stanowić może jeden z kluczy do odczytania tytułu książki, a zarazem jej znaczenia.

Na podstawowym poziomie interpretacja tytuły wydaje się oczywista. Mamy do czynienia z książką o epidemii dżumy, która nazywa się „Dżuma”. Nic dodać, nic ująć. To jakby powieść o rejsie przez ocean zatytułować „Statek” albo … „Transatlantyk”. Ale przecież mamy „Transatlantyk” Witolda Gombrowicza i bynajmniej nie jest to dzieło podróżnicze. Tak samo „Dżuma” nie jest zwykłą powieścią o zarazie.

Tytułowa choroba jest bowiem symbolem. Zaraz to coś, co wykracza poza normalne koleje życia ludzi, swego rodzaju czas poza czasem. W jej warunkach każdy może spodziewać się bliskiej śmierci, nikt nie jest bezpieczny. Życia traci wszelką przewidywalność, dawne reguły przestają obowiązywać. Czy ten opis coś przypomina? Oczywiście – chodzi o II wojnę światową. Konflikt lat 1939-1945 rzucił miliony Europejczyków w świat, który wydawał się nie mieć nic wspólnego z tym, co znali sprzed wojny. Czesław Miłosz wspominał, że „człowiek przedwojenny” nauczony był, że ma prawa – natomiast człowiek czasu wojny musiał liczyć się z tym, że zostanie zastrzelony wyłącznie z powodu własnego pochodzenia lub przez kaprys totalitarnych (nazistowskich i komunistycznych) prześladowców. Żydzi, zmierzający do komór gazowych do ostatnich chwil nie wierzyli w to, że czeka ich śmierć – ludziom po prostu nie mieściło się w głowach, że mordy mogą być masowe i tak bardzo bezcelowe. Camus w „Dżumie” opisuje ten świat ekstremalnego załamania reguł. Jego powieść miała być analizą postaw Europejczyków wobec totalitarnego zła, które „eksplodowało w XX wieku”(według sformułowania Jana Pawła II).

„Dżuma” to jednak nie tylko „rozliczenie” ze współczesnością. Epidemie dżumy zdarzały się wielokrotnie od czasów średniowiecza. Ojciec Paneloux, jeden z bohaterów powieści, wielokrotnie przywołuje w kazaniach te niegdysiejsze ataki zarazy. Camus w ten sposób wskazuje na uniwersalność problematyki swojej powieści. Zło zaatakowało Europę w czasie II wojny światowej. Ale to nie był pierwszy i zapewne nie ostatni szturm, jaki potworność i barbarzyństwo przypuściły na cywilizację. Człowiek musi pozostawać ciągle czujnym – bo nigdy nie wiadomo, czy my sami nie zmienimy się kiedyś w demony, pozwalając by nienawiść i nietolerancja zapanowały nad naszymi duszami.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Świat bez zawiści - apel do współczesnego...

Szanowni państwo! Wiele problemów dręczy ludzkość w naszych czasach. Głód problemy klimatyczne bieda należą do najistotniejszych. Jest jednak problem który...

Napisz jakie cechy charakteru trzeba...

Sukces można rozumieć różnie. Dla niektórych oznacza on zgromadzenie wielkiej fortuny wybudowanie imponującej rezydencji i posiadanie kilku modeli najnowszych...

Etos pracy w „Nad Niemnem”

Jedną z najważniejszych płaszczyzn ideowych powieści „Nad Niemnem” jest etos pracy. Praca stanowi tu bowiem wzorzec kulturowy usankcjonowany przez tradycję i...

Na sukces trzeba sobie zapracować...

Sukces to słowo które każdy człowiek rozumie inaczej. Dla wielu osób jest ono związane z osiągnięciami w pracy inne definiują je jako osiągnięcia naukowe...

Motyw władcy w literaturze i sztuce...

Władza od zawsze fascynowała zarówno artystów jak i odbiorców sztuki. Nie ma się czemu dziwić skoro zazwyczaj kojarzy się z nią potęga i bogactwo...

Groteska w „Szewcach”

Dominującą kategorią estetyczną w „Szewcach” Witkacego jest groteska. Świat dzieła wykreowany został w taki sposób by zaprzeczyć prawidłowościom...

Fraszka – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki gatunku Fraszka jest gatunkiem którego definicje przede wszystkim podkreślają jego rozmiary które są niezwykle małymi. Samo słowo fraszka...

Opis dworku w Soplicowie

Opis dworku w Soplicowie rozpoczyna właściwą fabułę „Pana Tadeusza”. Umieszczenie go zaraz po „Inwokacji” będącej przecież pochwałą rodzimego...

Trzy pokolenia idealistów w „Lalce”...

W „Lalce” Bolesława Prusa ukazany został panoramiczny obraz rzeczywistości ziem polskich w późnych latach 70 XIX stulecia. Był to okres widocznej zmiany...