Unikalne i sprawdzone teksty

Obraz inteligencji i chłopów w „Weselu”

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to jeden z najważniejszych dramatów narodowych. Najistotniejszym kręgiem tematycznym utworu są wzajemne relacje polskiej inteligencji i chłopów. Tytułowe wesele to bowiem mariaż inteligenta, Lucjana Rydla (Pana Młodego) i dziewczyny z ludu, Jadwigi Mikołajczykówny (Panny Młodej). Ślub ten w sensie symbolicznym jest oznaką zbratania się obu stanów. Jednak owo pragnienie połączenia inteligencji i chłopstwa w dużej mierze pozostaje niemożliwe do zrealizowania.

Wyspiański wskazuje, że jedynie narodowa solidarność, rozumiana jako jedność wszystkich stanów może doprowadzić do odzyskania wolności państwa. Jednocześnie jednak pomiędzy obiema klasami rozciąga się olbrzymia przepaść, mająca źródła w wielowiekowej historii i tradycji. Chłopi są dla inteligencji niezwykle atrakcyjni, posiadają bowiem przymioty, których jej samej brakuje. Czepiec, Panna Młoda, Gospodyni czy Klimina stanowią wcielenie energii, siły i krzepkości. Są to ludzie kierujący się zdrowym rozsądkiem, obce jest im bujanie w obłokach – zamiast tego wolą realne czyny.

Chłopów cechuje również życiowa zapobiegliwość, czego wyrazem jest schowanie złotej podkowy przez Gospodynię do skrzyni oraz zamiłowanie Jaśka do czapki z pawimi piórami. Mimo że czyny te doprowadzają w rezultacie do obumarcia idei walki, Wyspiański trafnie wskazuje, iż w przeciwieństwie do rozrzutnej inteligencji, chłopi zawsze myślą o zabezpieczeniu bytu materialnego.

Co więcej, chłopi mają ambicję i ciekawość świata. Przykładem tego jest Czepiec, który próbuje nawiązać z Dziennikarzem rozmowę o polityce i chwali się, że na wsi wszyscy czytają gazety, ten zaś nie jest zainteresowany oświecaniem prostego chłopa.

Zainteresowanie inteligencji ludem jest bardzo powierzchowne. Wyspiański demaskuje w dramacie młodopolską chłopomanię, pokazując, że nie stoi za nią realna troska o lud, a jedynie puste strojenie się w pawie pióra i chłopskie sukmany. Najbardziej wyrazistym przykładem takiej postawy jest Pan Młody, który niezdarnie próbuje naśladować wiejskie zachowania i zdejmuje podczas wesela buty. Podobne postawy prezentują jednak również Dziennikarz, który wygłasza słynną kwestię: „niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna”, a także Poeta, uważający się za lepszego od prostej gawiedzi.

Całkowitą ignorancję wobec wiejskiego trybu życia prezentuje Radczyni, która w listopadzie pyta Kliminę, czy chłopi już zasiali pola. Wieś stanowi dla inteligencji jedynie malowniczy folklor, miejsce, gdzie można wspaniale wypocząć i oderwać się od poważnych spraw. Izolacja obu stanów jest jednak znacznie głębsza niż wskazywałyby drobne gafy i nieporozumienia podczas wesela. Symbolem owej niezgody jest bowiem w dramacie Upiór, czyli zjawa Jakuba Szeli, przywódcy galicyjskiej rzezi.

Obie warstwy są do siebie wzajemnie uprzedzone i nieufne; dzielą je historyczne zaszłości i wieki społecznej nierówności. Jedynym bohaterem dramatu będącym symbolem udanego zjednoczenia wsi i inteligencji jest Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer). Niestety podarowany mu przez Wernyhorę róg mający obudzić powstanie nieopatrznie oddaje Jaśkowi, a sam zasypia. Nawet zatem najwybitniejsi, wolni od uprzedzeń przedstawiciele inteligencji, nie chcą się podjąć przywództwa narodowego. Lud zaś pozostawiony samemu sobie, choć ma dobre intencje, ostatecznie zamienia złoty róg na czapkę z pawimi piórami.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Moja najciekawsza podróż (opowiadanie)...

Był to pierwszy dzień jesieni. Wstałem wcześnie rano obudzony przez rodziców. Mój plecak już był spakowany. Mama dała mi do niego napój i kanapki...

Tadeusz Makowski Skąpiec – opis...

Malarstwo Tadeusza Makowskiego to mocno zindywidualizowane połączenie różnorodnych nurtów i tendencji. Artysta działający w Paryżu zachował w sercu obraz...

Jan Matejko Konstytucja 3 maja –...

Na utrzymanym w akademickiej stylistyce obrazie „Konstytucja 3 maja” Jana Matejki rozpoznajemy twarze wielu historycznych postaci oświeceniowej Polski: króla...

Opis przeżyć wewnętrznych Santiago...

Santiago to bohater głośnej powieści Ernesta Hemingwaya „Stary człowiek i morze”. Jest on prostym rybakiem który zapewne nie odebrał specjalnego wykształcenia....

Moje wakacje - wypracowanie (po...

Moje wakacje były naprawdę wspaniałe. W tym roku miałem okazje z moimi rodzicami zwiedzić Turcję. Podczas naszych wakacji przeżyłem niesamowite rzeczy. Przede wszystkim...

Psalm – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki gatunku Psalm to utwór o wymiarze religijnym który ma charakter modlitwy. Biblia jest źródłem wielu psalmów które...

Nawłoć - „Przedwiośnie” -...

Nawłoć od której wywodzi się tytuł drugiej części „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego jest leżącym nieopodal Częstochowy dworkiem szlacheckim. Majątek...

Jeden dzień wśród bogów Olimpu...

Wydaje wam się zapewne że życie boga jest łatwe? Że to tylko popijanie ambrozji i połykanie tłustych kąsków składanych w ofierze przez wiernych wyznawców?...

Charakterystyka porównawcza Balladyny...

Alina i Balladyna to siostry. Są jednak postaciami zupełnie odmiennymi – odróżniają się nie tylko pod względem charakteru ale także cechami zewnętrznymi....