Unikalne i sprawdzone teksty

Obraz inteligencji i chłopów w „Weselu”

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to jeden z najważniejszych dramatów narodowych. Najistotniejszym kręgiem tematycznym utworu są wzajemne relacje polskiej inteligencji i chłopów. Tytułowe wesele to bowiem mariaż inteligenta, Lucjana Rydla (Pana Młodego) i dziewczyny z ludu, Jadwigi Mikołajczykówny (Panny Młodej). Ślub ten w sensie symbolicznym jest oznaką zbratania się obu stanów. Jednak owo pragnienie połączenia inteligencji i chłopstwa w dużej mierze pozostaje niemożliwe do zrealizowania.

Wyspiański wskazuje, że jedynie narodowa solidarność, rozumiana jako jedność wszystkich stanów może doprowadzić do odzyskania wolności państwa. Jednocześnie jednak pomiędzy obiema klasami rozciąga się olbrzymia przepaść, mająca źródła w wielowiekowej historii i tradycji. Chłopi są dla inteligencji niezwykle atrakcyjni, posiadają bowiem przymioty, których jej samej brakuje. Czepiec, Panna Młoda, Gospodyni czy Klimina stanowią wcielenie energii, siły i krzepkości. Są to ludzie kierujący się zdrowym rozsądkiem, obce jest im bujanie w obłokach – zamiast tego wolą realne czyny.

Chłopów cechuje również życiowa zapobiegliwość, czego wyrazem jest schowanie złotej podkowy przez Gospodynię do skrzyni oraz zamiłowanie Jaśka do czapki z pawimi piórami. Mimo że czyny te doprowadzają w rezultacie do obumarcia idei walki, Wyspiański trafnie wskazuje, iż w przeciwieństwie do rozrzutnej inteligencji, chłopi zawsze myślą o zabezpieczeniu bytu materialnego.

Co więcej, chłopi mają ambicję i ciekawość świata. Przykładem tego jest Czepiec, który próbuje nawiązać z Dziennikarzem rozmowę o polityce i chwali się, że na wsi wszyscy czytają gazety, ten zaś nie jest zainteresowany oświecaniem prostego chłopa.

Zainteresowanie inteligencji ludem jest bardzo powierzchowne. Wyspiański demaskuje w dramacie młodopolską chłopomanię, pokazując, że nie stoi za nią realna troska o lud, a jedynie puste strojenie się w pawie pióra i chłopskie sukmany. Najbardziej wyrazistym przykładem takiej postawy jest Pan Młody, który niezdarnie próbuje naśladować wiejskie zachowania i zdejmuje podczas wesela buty. Podobne postawy prezentują jednak również Dziennikarz, który wygłasza słynną kwestię: „niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna”, a także Poeta, uważający się za lepszego od prostej gawiedzi.

Całkowitą ignorancję wobec wiejskiego trybu życia prezentuje Radczyni, która w listopadzie pyta Kliminę, czy chłopi już zasiali pola. Wieś stanowi dla inteligencji jedynie malowniczy folklor, miejsce, gdzie można wspaniale wypocząć i oderwać się od poważnych spraw. Izolacja obu stanów jest jednak znacznie głębsza niż wskazywałyby drobne gafy i nieporozumienia podczas wesela. Symbolem owej niezgody jest bowiem w dramacie Upiór, czyli zjawa Jakuba Szeli, przywódcy galicyjskiej rzezi.

Obie warstwy są do siebie wzajemnie uprzedzone i nieufne; dzielą je historyczne zaszłości i wieki społecznej nierówności. Jedynym bohaterem dramatu będącym symbolem udanego zjednoczenia wsi i inteligencji jest Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer). Niestety podarowany mu przez Wernyhorę róg mający obudzić powstanie nieopatrznie oddaje Jaśkowi, a sam zasypia. Nawet zatem najwybitniejsi, wolni od uprzedzeń przedstawiciele inteligencji, nie chcą się podjąć przywództwa narodowego. Lud zaś pozostawiony samemu sobie, choć ma dobre intencje, ostatecznie zamienia złoty róg na czapkę z pawimi piórami.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Nawłoć - „Przedwiośnie” -...

Nawłoć od której wywodzi się tytuł drugiej części „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego jest leżącym nieopodal Częstochowy dworkiem szlacheckim. Majątek...

Dziady cz. III jako dramat romantyczny...

Trzecia część „Dziadów” Adama Mickiewicza jest dziełem wyjątkowym zajmującym szczególne miejsce w rodzimym dorobku kulturalnym. Utwór ze...

Moja mała ojczyzna. Wypracowanie

Każdy z nas posiada ojczyznę – kraj z którego się wywodzi. Nieraz dzielimy go z setkami milionów rodaków. Chińczyków jest ponad miliard!...

Czy kultura polska jest kulturą...

Odpowiedź na pytanie czy kultura polska jest kulturą o cechach mieszczańskich nie jest odpowiedzią łatwą. Można bowiem w polskiej kulturze dostrzec elementy twórczości...

Czego uczy nas Pinokio?

„Pinokio” Carlo Collodiego to jedna z najpopularniejszych książek dla dzieci w historii literatury! Doczekała się przekładów na dwieście czterdzieści...

Horacy a Kochanowski – ich twórczość...

Jan Kochanowski był osobą świetnie wykształconą i jak każdy światły człowiek swojej epoki doskonale znał literaturę i kulturę starożytną. Do najbardziej przezeń...

Mój wymarzony dom - opis

Mój wymarzony dom nie jest duży. To mała chatka która przypomina te jakie znaleźć można w górach. Wykonany jest z drewna a okna ozdobione są okiennicami....

Wenus z Milo – opis rzeźby

„Wenus z Milo” to jedna z najsłynniejszych rzeźb powstałych w antyku. Być może świat nigdy nie usłyszałby o niej gdyby nie przypadkowe odnalezienie jej przez...

Motyw nieszczęśliwej miłości...

Nieszczęśliwa miłość jest czymś co niezmiennie fascynuje artystów. Miłość szczęśliwa spełniona wydaje się czymś banalnym. Bajkowa fraza „i żyli długo...