Unikalne i sprawdzone teksty

Rękopis znaleziony w Saragossie - streszczenie, opracowanie

Dzieło Jana Potockiego należy do najwybitniejszych powieści okresu Oświecenia – nie tylko polskiego, ale światowego. Potocki spisywał „Rękopis znaleziony w Saragossie” w ostatnim dwudziestoleciu swojego życia. Nie przypisywał specjalnego znaczenia owej książce, która wydawała się raczej rozrywką na tle ambitnych założeń przygotowywanych przezeń dzieł historiozoficznych (Potocki pragnął opracować dzieje rozwoju wszystkich znanych cywilizacji i uchwycić mechanizmy owego rozwoju). Owe naukowe dzieła nie wytrzymały próby czasu i dziś są rzadko znane nawet specjalistom – z kolei „Rękopis…” cieszy się popularnością na całym świecie. Owej sławy swojej powieści autor nie doczekał – ale już w XIX wieku do admiratorów powieści należały postacie tej miary co Aleksander Puszkin. Współcześnie książka jest często polecana przez popularnego pisarza fantasy i autora komiksów, Neila Gaimana.

Fabuła opowiada o Alfonsie van Worden, młodym szlachcicu, który udaje się do Hiszpanii, by objąć dowództwo nad oddziałem wojska. W ciągu 66 dni podróży, na jakie podzielona jest książka, Alfons trafia do nawiedzonej karczmy, spotyka tajemniczego pustelnika oraz Żyda Wiecznego Tułacza. Zostaje na krótko aresztowany przez inkwizycję, a później dołącza do taboru Cygańskiego. Wdaje się w romans z dwoma siostrami (Emilią i Zibeldą) i dowiaduje się o sekretach islamskiego rodu Gomezów, żyjącego w ukryciu w Hiszpanii. Samo streszczenie głównych wątków historii nie oddaje jej bogactwa – bowiem „Rękopis…” jest powieścią szkatułkową. Każda z postaci, jaką spotyka Alfons, dzieli się z nim historią swojego życia lub jakąś zasłyszaną opowieścią. Z jednych historii wynikają drugie, kolejne opowieści przenikają się zaś nawzajem, tworząc skomplikowaną mozaikę.

„Rękopis…” wydaje się dziełem zapowiadającym romantyzm. W końcu pojawiają się w nim upiory, niezwykłe wydarzenia i postacie (Żyd Wieczny Tułacz). Jednak wbrew tym pozorom powieść Potockiego jest z ducha całkowicie oświeceniowa. Wszystkie fantastyczne wydarzenia okazują się spiskiem, przygotowanym, by otumanić naiwnego Alfonsa. Kiedy owe intrygi się wydają, bohater przekonuje się, iż świat jest w gruncie rzeczy racjonalny, nawet jeśli człowiek nie zawsze potrafi zrozumieć zasady, jakie nim rządzą. Potocki nie zachwyca się tajemnicami dla samej radości obcowania z czymś niewyjaśnionym – pragnie raczej ich wyjaśnienia, chociaż umie uchwycić piękno związane z niezwykłością.

W ten sposób powieść Potockiego łączy zalety dwóch epok literackich – poznajemy historie, jakie spodobałyby się bez wątpienia romantykom, a zarazem obcujemy z wizją świata, jakiej hołdowali ludzie Oświecenia. Zapewne między innymi z tego wynika żywotność dzieła i jego popularność. Warto wreszcie zwrócić uwagę, iż istnieje ekranizacja powieści, nakręcona przez Wojciecha Hasa – uchodzi ona za jeden z najważniejszych filmów polskiej kinematografii.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Pożegnanie jesieni – streszczenie...

Streszczenie Motto: Czemże jest o naturo twych pocieszeń mowa Wobec żądz które budzisz twym mrocznym obszarem. (A. Słonimski) Przedmowa W poprzedzającym utwór...

Sonet IV O wojnie naszej którą...

„Sonet IV O wojnie naszej którą wiedziemy z szatanem światem i ciałem ” autorstwa Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia koncepcję ludzkiego życia...

Nie płacz koziołku – streszczenie...

Streszczenie Któregoś dnia pewien uparty koziołek postanowił wybrać się samotnie na spacer na łąkę mimo tego że nadchodziła burza. Mama go ostrzegała ale on...

Wspomnienia niebieskiego mundurka...

Streszczenie Pamięci Bronisława Dembowskiego towarzysza lat chłopięcych urodzonego w Pułtusku zmarłego w Zakopanem te wspomnienia dni razem przeżytych poświęcamW. G....

Prawa i obowiązki – interpretacja...

„Prawa i obowiązki” to wiersz Tadeusza Różewicza pochodzący z tomu „Nic w płaszczu Prospera” (1963). Pod względem formalnym utwór jest...

Biały Kieł – streszczenie plan...

Streszczenie Jest zima. Bill i Henry przez zaśnieżone góry transportują trumnę z nieznanym nieboszczykiem. Ich zaprzęg jest wyposażony w szóstkę psów...

Ikar - opracowanie interpretacja...

Geneza „Ikar” to opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza które pierwszy raz opublikowane zostało w 1954 roku. Ma ono charakter na poły autobiograficzny odnosi...

Boska komedia – streszczenie plan...

Streszczenie Dante w trzydziestym piątym roku swojego życia w nocy poprzedzającej Wielki Piątek odnajduje się w alegorycznie pojmowanym ciemnym lesie. Próbując się...

Ewangelia św. Jana - ogólna charakterystyka...

Ogólna charakterystyka Ewangelia według św. Jana to ostatnia Ewangelia znajdująca się w „Nowym Testamencie”. Jej autorstwo przypisuje się Janowi który...