Unikalne i sprawdzone teksty

Sonet IV [O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem światem i ciałem], Mikołaj Sęp-Szarzyński – interpretacja i analiza

„Sonet IV [O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem]” autorstwa Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia koncepcję ludzkiego życia jako walki z grzechem i siłami zła. Utwór, podobnie jak inne liryki tego poety, znalazł się w wydanym pośmiertnie zbiorze „Rytmy abo wiersze polskie”.

Analiza

Wiersz składa się z trzech tetrastychów oraz jednego dystychu, a napisany został regularnym jedenastozgłoskowcem. Układ rymów wygląda następująco: abba, abba, cdcd, ee, co w połączeniu z licznymi przerzutniami tworzy dysharmonijny, zmienny rytm.

Warstwa stylistyczna dzieła jest bogata, a zastosowane środki służą głównie budowie odpowiedniego nastroju oraz podkreślaniu rozziewu między światem doczesnym a wiecznością. Podmiot liryczny posługuje się epitetami (srogi ciemności hetman, straszliwy bój, wątły, niebaczny, łakome marności), uosobieniami (świata łakome marności / O nasze pilno czynią zepsowanie oraz Ciało, dla zbiegłych lubości / (…) / Upaść na wieki żądać nie przestanie), pytaniem retorycznym oraz apostrofą do Boga.

Sonet należy do liryki zwrotu do adresata, swoistą modlitwą. Podmiot liryczny stawia się w jednym rzędzie z odbiorcami dzieła (jest grzesznym człowiekiem), a następnie, także w ich imieniu, kieruje swe słowa do Boga.

Interpretacja

Motyw walki, na którym opiera się sonet Sępa-Szarzyńskiego, obecny jest w literaturze od stuleciu. Już w etosie rycerskim średniowiecza pojawiało się określenie „Rycerz Chrystusowy” (użyte m. in. przez Bernarda z Clairvaux), co oznaczało wojownika stającego do walki w imię Jezusa. Figurę tę w swojej twórczości umieścił także Ludwik z Grenady (hiszpański mistyk), o którym wiadomo, iż stanowił inspirację Sępa-Szarzyńskiego. Jednak rozumiany w ten sposób „Rycerz Chrystusowy” odbiega nieco od średniowiecznego wyobrażenia. Nowa epoka widziała w nim raczej postać prowadzącą wewnętrzną walkę niż żołnierza wymierzającego kolejne ciosy niewiernym.

Wizja człowieka ukazana w „Sonecie IV” ukazuje go jako atakowanego przez trzech odwiecznych wrogów. Pierwsza strofa przywołuje dwóch z nich – szatana oraz pełen pokus świat. Zaś w następnej zwrotce podmiot liryczny, za pomocą personifikacji (należy pamiętać o koncepcji oddzielnie ciała od duszy), ukazuje ciało jako zdradliwe i skłaniające człowieka do grzechu.

Trzecia i czwarta strofa, zgodnie z koncepcją sonetu, przynoszą fragment refleksyjny. Ja mówiące zastanawia się nad swoim położeniem, dostrzegając jego trudność (Cóż będę czynił w tak straszliwym boju, / Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?). Pomocy pragnie szukać w Bogu, czego wyrazem jest apostrofa do Stwórcy oraz ostatni dwuwiersz (Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie / Będę wojował i wygram statecznie) wyrażający głęboką wiarę w kluczowe znaczenie religii.

„Sonet IV” Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia świat jako miejsce nieustannej walki dobra ze złem (rozumianym jako grzech). W szczególnie trudnej sytuacji znajduje się człowiek – rozdarty między doczesnością (za sprawą pokus świata i ciała) a Bogiem, do którego dążyć pragnie dusza. W tym pozornie beznadziejnym położeniu to właśnie Stwórca staje się wielkim wsparciem dla człowieka, źródłem jego siły i energii. Chociaż człowiek zdaje się skazany na porażkę w odwiecznej walce, już sam fakt toczenia boju pozwala wierzyć mu w ostateczne zbawienie.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw kłamstwa w literaturze i...

Kłamstwo uchodzi za wyjątkowo paskudny czyn. Ludzie oburzają się gdy okazuje się że polityk kłamał w czasie kampanii wyborczej zakochani często nie są w stanie wybaczyć...

Nie porzucaj nadzieje (Pieśń IX...

W Pieśni IX podmiot liryczny zwraca się do nieznanego adresata którym może być sam czytelnik. Zaleca: Nie porzucaj nadzieje Jakoć się kolwiek dzieje W życiu człowieka...

Bajki – streszczenia i interpretacja...

„Przyjaciele” Streszczenie Leszek i Mieszek byli mężczyznami których łączyła szczególna więź. Mówiono o nich że gdy znaleźli orzeszek...

Ten czas – interpretacja i analiza...

„Ten czas” to kolejny utwór Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w którym autor analizuje losy swojego pokolenia. W wierszu zwraca się do mojej kochanej...

Bez – interpretacja i analiza

„Bez” Tadeusza Różewicza to wiersz z tomu „Płaskorzeźba” z 1991 roku. Utwór ten stanowi próbę określenia stosunku współczesnego...

Granica – streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie I Zenon Ziembiewicz był postacią powszechnie znaną. Tragiczny i groteskowy koniec jego kariery sprawił że mężczyźnie temu który przemierzał miasto...

Nienawiść – interpretacja i...

“Nienawiść” to wiersz Wisławy Szymborskiej w którym poetka gorzko podsumowuje karierę tego uczucia na przestrzeni dziejów. Nienawiść jawi się...

Ja kiedy usta... - interpretacja...

Wiersz Kazimierza Przerwy-Tetmajera o incipicie „Ja kiedy usta…” należy do liryki miłosnej. Poeta w bardzo śmiały sposób analizuje tu naturę aktu...

Popiół i diament – streszczenie...

Streszczenie Motto: Coraz to z ciebie jako z drzazgi smolnej Wokoło lecą szmaty zapalone Gorejąc nie wiesz czy stawasz się wolny Czy to co twoje ma być zatracone? Czy popiół...