Unikalne i sprawdzone teksty

Sonet IV [O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem światem i ciałem], Mikołaj Sęp-Szarzyński – interpretacja i analiza

„Sonet IV [O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem]” autorstwa Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia koncepcję ludzkiego życia jako walki z grzechem i siłami zła. Utwór, podobnie jak inne liryki tego poety, znalazł się w wydanym pośmiertnie zbiorze „Rytmy abo wiersze polskie”.

Analiza

Wiersz składa się z trzech tetrastychów oraz jednego dystychu, a napisany został regularnym jedenastozgłoskowcem. Układ rymów wygląda następująco: abba, abba, cdcd, ee, co w połączeniu z licznymi przerzutniami tworzy dysharmonijny, zmienny rytm.

Warstwa stylistyczna dzieła jest bogata, a zastosowane środki służą głównie budowie odpowiedniego nastroju oraz podkreślaniu rozziewu między światem doczesnym a wiecznością. Podmiot liryczny posługuje się epitetami (srogi ciemności hetman, straszliwy bój, wątły, niebaczny, łakome marności), uosobieniami (świata łakome marności / O nasze pilno czynią zepsowanie oraz Ciało, dla zbiegłych lubości / (…) / Upaść na wieki żądać nie przestanie), pytaniem retorycznym oraz apostrofą do Boga.

Sonet należy do liryki zwrotu do adresata, swoistą modlitwą. Podmiot liryczny stawia się w jednym rzędzie z odbiorcami dzieła (jest grzesznym człowiekiem), a następnie, także w ich imieniu, kieruje swe słowa do Boga.

Interpretacja

Motyw walki, na którym opiera się sonet Sępa-Szarzyńskiego, obecny jest w literaturze od stuleciu. Już w etosie rycerskim średniowiecza pojawiało się określenie „Rycerz Chrystusowy” (użyte m. in. przez Bernarda z Clairvaux), co oznaczało wojownika stającego do walki w imię Jezusa. Figurę tę w swojej twórczości umieścił także Ludwik z Grenady (hiszpański mistyk), o którym wiadomo, iż stanowił inspirację Sępa-Szarzyńskiego. Jednak rozumiany w ten sposób „Rycerz Chrystusowy” odbiega nieco od średniowiecznego wyobrażenia. Nowa epoka widziała w nim raczej postać prowadzącą wewnętrzną walkę niż żołnierza wymierzającego kolejne ciosy niewiernym.

Wizja człowieka ukazana w „Sonecie IV” ukazuje go jako atakowanego przez trzech odwiecznych wrogów. Pierwsza strofa przywołuje dwóch z nich – szatana oraz pełen pokus świat. Zaś w następnej zwrotce podmiot liryczny, za pomocą personifikacji (należy pamiętać o koncepcji oddzielnie ciała od duszy), ukazuje ciało jako zdradliwe i skłaniające człowieka do grzechu.

Trzecia i czwarta strofa, zgodnie z koncepcją sonetu, przynoszą fragment refleksyjny. Ja mówiące zastanawia się nad swoim położeniem, dostrzegając jego trudność (Cóż będę czynił w tak straszliwym boju, / Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?). Pomocy pragnie szukać w Bogu, czego wyrazem jest apostrofa do Stwórcy oraz ostatni dwuwiersz (Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie / Będę wojował i wygram statecznie) wyrażający głęboką wiarę w kluczowe znaczenie religii.

„Sonet IV” Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia świat jako miejsce nieustannej walki dobra ze złem (rozumianym jako grzech). W szczególnie trudnej sytuacji znajduje się człowiek – rozdarty między doczesnością (za sprawą pokus świata i ciała) a Bogiem, do którego dążyć pragnie dusza. W tym pozornie beznadziejnym położeniu to właśnie Stwórca staje się wielkim wsparciem dla człowieka, źródłem jego siły i energii. Chociaż człowiek zdaje się skazany na porażkę w odwiecznej walce, już sam fakt toczenia boju pozwala wierzyć mu w ostateczne zbawienie.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dymy nad Birkenau – streszczenie...

Rok 1942 Arbeit… Arbeit… Arbeit… W jednym baraku kobiecym w Birkenau spało ponad 1000 kobiet. Baraki były drewniane często pozbawione podłóg i...

Szkice spod Monte Casino – streszczenie...

Streszczenie Bitwa o Monte Cassino która toczyła się w dniach 17 stycznia - 19 maja 1944 r. uważana jest za jedno z najbardziej zaciętych i krwawych starć w historii...

Mit o Orfeuszu i Eurydyce - streszczenie...

Streszczenie Orfeusz i Eurydyka byli małżeństwem. Orfeusz czyli król Tracji posiadał niezwykły dar. Potrafił grać na lutni i śpiewać tak pięknie że wszystkie...

Pompon w rodzinie Fisiów - streszczenie...

Streszczenie Mała Malwina to posiadaczka niezwykłego zwierzęcia. Niejaki Pompon pojawił się w jej łazience nie wiadomo skąd. Mały smoczek dorasta. Jednak nie jest to...

Wędrówką życie jest człowieka...

„Wędrówką życie jest człowieka” to wiersz Edwarda Stachury. Można powiedzieć że jak żadne inne jego dzieło ten krótki utwór streszcza...

Don Kichot – geneza czas i miejsce...

Geneza Książka Miguela de Cervantesa uchodzi za najważniejszą powieść w dziejach literatury hiszpańskiej. Pisarz najprawdopodobniej stworzył swoje najsłynniejsze dzieło...

Pochwała złego o sobie mniemania...

„Pochwała złego o sobie mniemania” to wiersz Wisławy Szymborskiej który stanowi filozoficzną refleksję nad moralnością. Pod względem formalnym tekst...

Ludzie bezdomni – opracowanie...

Geneza „Ludzie bezdomni” to powieść Stefana Żeromskiego opublikowana po raz pierwszy w roku 1900. Autor zyskał nią wielki szacunek ówczesnego społeczeństwa...

Hymn o miłości – interpretacja...

Hymn to uroczysta pieśń która chwali w niniejszym utworze Boga. Charakteryzuje się wzniosłym nastrojem a podmiot liryczny wypowiada się by zaprezentować jakieś...