Unikalne i sprawdzone teksty

Hasła pozytywistyczne w „Nad Niemnem”

„Nad Niemnem” to powieść, w której mamy do czynienia z wyraźną obecnością haseł pozytywistycznych. W postawach bohaterów, ich życiowych wyborach, działaniach, ale także wygłaszanych poglądach pobrzmiewają bowiem echa pracy u podstaw, pracy organicznej czy kobiecej emancypacji.

Naczelną wartością o pozytywistycznych konotacjach jest w „Nad Niemnem” praca. Pojawia się ona w różnorodnych odmianach i najczęściej przynosi dobre owoce. Jest to przede wszystkim praca u podstaw, a więc działanie bardziej uprzywilejowanej warstwy społeczeństwa (ziemiaństwa) na rzecz edukacji prostego ludu. W powieści hasło to realizuje Witold Korczyński, który systematycznie odwiedza Bohatyrowicze, by wspomóc ludność zaścianka. Młody dziedzic przedstawia ludowi nowoczesne rozwiązania w zakresie rolnictwa, przekazuje wiedzę i uczestniczy we wspólnych obrzędach oraz pracach polowych. Podobnie czyni również Justyna Orzelska.

Pozytywistyczne hasło pracy organicznej realizuje z kolei Benedykt Korczyński. Wedle tego postulatu, każde działanie mające na celu pomnożenie osobistego majątku, przyczynia się do powszechnego dobra całego organizmu społecznego. Hasło to oczywiście wiązało się z postulatem utrzymania kapitału i ziemi w polskich rękach, co miało ogromne znaczenie w warunkach politycznej niewoli. Orzeszkowa jest jednak nieco krytycznie nastawiona do owego pozytywistycznego postulatu i na przykładzie Benedykta pokazuje jego niebezpieczeństwa. Zbytnie skupienie na własnym majątku nieuchronnie prowadzi do egoizmu, a w konsekwencji do odcięcia się od reszty społeczeństwa. Tak dzieje się w wypadku Korczyńskiego, który popada w konflikt z Bohatyrowiczami o ziemię.

Interesująco przedstawia się w „Nad Niemnem” pozytywistyczna emancypacja kobiet. Powieściową emancypantką jest bowiem Justyna Orzelska, panna, która zdobywa się na odwagę, by samodzielnie myśleć i dokonywać odważnych życiowych wyborów. Sama podejmuje decyzję o małżeństwie z ubogim Janem Bohatyrowiczem, odrzucając jednocześnie oświadczyny świetnej partii – arystokraty Teofila Różyca. Co więcej, zamiast próżnego życia w luksusie wybiera ciężką pracę.

Orzeszkowa z sympatią odnosi się zatem do światopoglądowych założeń pozytywizmu. Powieść „Nad Niemnem” stanowi wyraz ideowej akceptacji owych haseł i pokazuje płynące z nich korzyści.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

„Medaliony” jako literatura...

„Medaliony” Zofii Nałkowskiej należą do literatury faktu. Autorka nie stworzyła w książce zarysu fikcji ale przekazała materiały zgromadzone podczas pracy...

Motyw vanitas w baroku

Słowo „vanitas” oznacza po łacinie marność. Biblijna Księga Koheleta zawierająca słowa „marność nad marnościami i wszystko marność” (Koh 1...

Bezdomność w „Ludziach bezdomnych”...

„Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego należą do najbardziej przejmujących powieści opisujących bolączki polskiego społeczeństwa. Napisana przed ponad stu...

Średniowieczna wizja Boga świata...

Średniowiecze było epoką którą zapoczątkował upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego w roku 476 natomiast za datę kończącą ten okres uznaje się między innymi...

„Chłopi” jako powieść młodopolska...

„Chłopi” Władysława Reymonta są powieścią małopolską na co wskazują cechy narracji stylu a także kompozycji i konstrukcji świata przedstawionego. Narracja...

Czy chciałbyś przenieść się...

Szarość przeciętność i jednakowość każdego naszego dnia który prawie niczym nie różni się od poprzedniego sprawia że często zapominamy że może istnieć...

Człowiek renesansu – cechy definicja...

Definicja Człowiek renesansu to określenie które niejednokrotnie używane jest w codziennych kontaktach i weszło do języka potocznego. Oznacza ono osobę która...

Model patriotyzmu wyłaniający...

Jednym z najwspanialszych utworów patriotycznych osiemnastowiecznej Polski jest „Hymn do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego. Przedstawia on ciekawy model...

Napisz opowiadanie o przyjaźni...

W szkole mam mnóstwo przyjaciół ale chyba najchętniej spędzam czas z Markiem. Znajomi żartują że jesteśmy jak bracia – rozumiemy się bez słów...