Unikalne i sprawdzone teksty

Hasła pozytywistyczne w „Nad Niemnem”

„Nad Niemnem” to powieść, w której mamy do czynienia z wyraźną obecnością haseł pozytywistycznych. W postawach bohaterów, ich życiowych wyborach, działaniach, ale także wygłaszanych poglądach pobrzmiewają bowiem echa pracy u podstaw, pracy organicznej czy kobiecej emancypacji.

Naczelną wartością o pozytywistycznych konotacjach jest w „Nad Niemnem” praca. Pojawia się ona w różnorodnych odmianach i najczęściej przynosi dobre owoce. Jest to przede wszystkim praca u podstaw, a więc działanie bardziej uprzywilejowanej warstwy społeczeństwa (ziemiaństwa) na rzecz edukacji prostego ludu. W powieści hasło to realizuje Witold Korczyński, który systematycznie odwiedza Bohatyrowicze, by wspomóc ludność zaścianka. Młody dziedzic przedstawia ludowi nowoczesne rozwiązania w zakresie rolnictwa, przekazuje wiedzę i uczestniczy we wspólnych obrzędach oraz pracach polowych. Podobnie czyni również Justyna Orzelska.

Pozytywistyczne hasło pracy organicznej realizuje z kolei Benedykt Korczyński. Wedle tego postulatu, każde działanie mające na celu pomnożenie osobistego majątku, przyczynia się do powszechnego dobra całego organizmu społecznego. Hasło to oczywiście wiązało się z postulatem utrzymania kapitału i ziemi w polskich rękach, co miało ogromne znaczenie w warunkach politycznej niewoli. Orzeszkowa jest jednak nieco krytycznie nastawiona do owego pozytywistycznego postulatu i na przykładzie Benedykta pokazuje jego niebezpieczeństwa. Zbytnie skupienie na własnym majątku nieuchronnie prowadzi do egoizmu, a w konsekwencji do odcięcia się od reszty społeczeństwa. Tak dzieje się w wypadku Korczyńskiego, który popada w konflikt z Bohatyrowiczami o ziemię.

Interesująco przedstawia się w „Nad Niemnem” pozytywistyczna emancypacja kobiet. Powieściową emancypantką jest bowiem Justyna Orzelska, panna, która zdobywa się na odwagę, by samodzielnie myśleć i dokonywać odważnych życiowych wyborów. Sama podejmuje decyzję o małżeństwie z ubogim Janem Bohatyrowiczem, odrzucając jednocześnie oświadczyny świetnej partii – arystokraty Teofila Różyca. Co więcej, zamiast próżnego życia w luksusie wybiera ciężką pracę.

Orzeszkowa z sympatią odnosi się zatem do światopoglądowych założeń pozytywizmu. Powieść „Nad Niemnem” stanowi wyraz ideowej akceptacji owych haseł i pokazuje płynące z nich korzyści.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Salvador Dali Płonąca żyrafa...

„Płonąca żyrafa” powstała w 1937 r. Jest to jedno z najbardziej rozpoznawalnych oraz charakterystycznych dzieł wybitnego hiszpańskiego artysty przedstawiciela...

Walka dobra ze złem w literaturze....

Konflikt dobra i zła jest jednym z najważniejszych tematów pojawiających się w kulturze. Przybiera on różne formy dowodzą pisarze i filozofowie. Często jest...

Charakterystyka porównawcza Zosi...

Kiedy Ewa po śmierci Stolnika Horeszki zmarła zesłana na Sybir opiekę nad jej córką - Zosią - przejęła na prośbę Jacka Soplicy Telimena. Postaci te są dwiema...

Mesjanizm – definicja cechy znaczenie...

Mesjanizm jest ideą oznaczającą oczekiwanie na przybycie zbawiciela (mesjasza) który dokona przemiany świata. Koncepcja ta pojawiła się w Starym Testamencie gdzie...

Żydzi w „Lalce” – opracowanie...

Głównym miejscem akcji „Lalki” jest Warszawa. Prus ukazał dzisiejszą stolicę Polski w taki sposób by stanowiła ona miniaturę kraju a zamieszkujące...

Bal u Senatora – interpretacja

Bal u Senatora stanowi obszerny fragment sceny VIII trzeciej części „Dziadów” która zatytułowana jest „Pan Senator”. Główną...

Ocena społeczeństwa polskiego...

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to dramat w którym autor zawarł wyrazistą ocenę polskiego społeczeństwa. Jawi się ono przede wszystkim jako głęboko...

Czego uczy nas Pinokio?

„Pinokio” Carlo Collodiego to jedna z najpopularniejszych książek dla dzieci w historii literatury! Doczekała się przekładów na dwieście czterdzieści...

Funkcja mitu szklanych domów w...

W czasie podróży z Baku do Moskwy Seweryn Baryka opowiadał synowi jak wygląda Polska którą odwiedził w czasie wojny. Zgodnie z jego słowami na kształtowanie...