Unikalne i sprawdzone teksty

Hasła pozytywistyczne w „Nad Niemnem”

„Nad Niemnem” to powieść, w której mamy do czynienia z wyraźną obecnością haseł pozytywistycznych. W postawach bohaterów, ich życiowych wyborach, działaniach, ale także wygłaszanych poglądach pobrzmiewają bowiem echa pracy u podstaw, pracy organicznej czy kobiecej emancypacji.

Naczelną wartością o pozytywistycznych konotacjach jest w „Nad Niemnem” praca. Pojawia się ona w różnorodnych odmianach i najczęściej przynosi dobre owoce. Jest to przede wszystkim praca u podstaw, a więc działanie bardziej uprzywilejowanej warstwy społeczeństwa (ziemiaństwa) na rzecz edukacji prostego ludu. W powieści hasło to realizuje Witold Korczyński, który systematycznie odwiedza Bohatyrowicze, by wspomóc ludność zaścianka. Młody dziedzic przedstawia ludowi nowoczesne rozwiązania w zakresie rolnictwa, przekazuje wiedzę i uczestniczy we wspólnych obrzędach oraz pracach polowych. Podobnie czyni również Justyna Orzelska.

Pozytywistyczne hasło pracy organicznej realizuje z kolei Benedykt Korczyński. Wedle tego postulatu, każde działanie mające na celu pomnożenie osobistego majątku, przyczynia się do powszechnego dobra całego organizmu społecznego. Hasło to oczywiście wiązało się z postulatem utrzymania kapitału i ziemi w polskich rękach, co miało ogromne znaczenie w warunkach politycznej niewoli. Orzeszkowa jest jednak nieco krytycznie nastawiona do owego pozytywistycznego postulatu i na przykładzie Benedykta pokazuje jego niebezpieczeństwa. Zbytnie skupienie na własnym majątku nieuchronnie prowadzi do egoizmu, a w konsekwencji do odcięcia się od reszty społeczeństwa. Tak dzieje się w wypadku Korczyńskiego, który popada w konflikt z Bohatyrowiczami o ziemię.

Interesująco przedstawia się w „Nad Niemnem” pozytywistyczna emancypacja kobiet. Powieściową emancypantką jest bowiem Justyna Orzelska, panna, która zdobywa się na odwagę, by samodzielnie myśleć i dokonywać odważnych życiowych wyborów. Sama podejmuje decyzję o małżeństwie z ubogim Janem Bohatyrowiczem, odrzucając jednocześnie oświadczyny świetnej partii – arystokraty Teofila Różyca. Co więcej, zamiast próżnego życia w luksusie wybiera ciężką pracę.

Orzeszkowa z sympatią odnosi się zatem do światopoglądowych założeń pozytywizmu. Powieść „Nad Niemnem” stanowi wyraz ideowej akceptacji owych haseł i pokazuje płynące z nich korzyści.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Sielanka – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki Sielanka to gatunek który ukształtował się już w starożytności. Jego tematyka i charakter przetrwał nie tylko jako wyróżnik gatunkowy...

„Zdążyć przed Panem Bogiem”...

„Zdążyć przed Panem Bogiem” to bodaj najsłynniejsza książka Hanny Krall. Sama autorka uznawana jest za „królową polskiego reportażu” lub...

Szkoła ateńska Rafael Santi -...

„Szkoła ateńska” to fresk który został stworzony przez artystę o nazwisku Rafael Santi. Dzieło powstało w epoce renesansu. Znajdujący się w Pałacu...

Opis najciekawszej przygody Fileasa...

Powieść „W 80 dni dookoła świata” to chyba najpopularniejsze dzieło słynnego francuskiego pisarza Juliusza Verne. Nie ma się co dziwić! Rzadko można trafić...

Rodzaje komizmu w utworach Moliera...

Molier uchodzi za jednego z najwybitniejszych komediopisarzy w dziejach literatury. Jak nikt inny potrafił wyśmiać przywary dziwactwa i grzeszki swoich współczesnych....

Napisz baśń w której wyjaśnisz...

Dawno temu w zamierzchłych i mitycznych czasach ludzie nie posiadali umiejętności mówienia. Żyli w stadach jak zwierzęta i tak jak one porozumiewali się różnymi...

Przegląd wojska – interpretacja...

„Przegląd wojska” to jeden z obszerniejszych fragmentów „Ustępu” trzeciej części „Dziadów”. Już sam tytuł sugeruje tematykę...

Motyw „Stabat Mater Dolorosa”...

Sekwencja zredagowana w XIII wieku przez włoskiego franciszkanina Jacopone'a da Todi zatytułowana „Stabat Mater Dolorosa” stała się ważnym punktem odniesienia...

Akcja pod Arsenałem – zwycięstwo...

Akcja pod Arsenałem była najbardziej brawurowym i najsłynniejszym działaniem podjętym przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów podczas II wojny światowej. Akcja zakończyła...