Unikalne i sprawdzone teksty

„Nie-boska komedia” jako dramat rodzinny

„Nie-boska komedia” Zygmunta Krasińskiego to dzieło podejmujące bardzo rozległą tematykę. W tym kontekście wyraźnie zaznacza się jego dwudzielność. Pierwsza część (składa się z dwóch fragmentów) dotyka głównie życia rodzinnego, prezentuje Męża w świecie niełatwych relacji i wymagających obowiązków. Druga przenosi bohaterów w rzeczywistość naznaczoną groźbą krwawej rewolucji.

Dzieło rozpoczyna się błogosławieństwem zesłanym przez Anioła Stróża, który zwiastuje narodzenie dziecka. Ślub Henryka i Marii odbywa się w wiejskim kościółku, następnie goście uczestniczą w przyjęciu. Mąż wyznaje Żonie: Jakżeś mi piękna w osłabieniu swoim - w nieładzie kwiaty i perły na włosach twoich - płoniesz ze wstydu i znużenia - o wiecznie, wiecznie będziesz pieśnią moją. Być może deklaracja ta stanowi dowód autentycznego i silnego uczucia, być może jest świadectwem idealizacji kobiety. Niezależnie od tego rzeczywistość okazuje się bezwzględna. Mąż czuje się przytłoczony codziennością i wiążącą się z nią stabilizacją, szuka ucieczki od tego stanu. W śnie nawiedza go Dziewica - mara przywołująca wspomnienia, dawne marzenia i pragnienia. Od tego momentu Mąż jest oziębły, niemal nie rozmawia z Żoną. Chociaż zbliżają się chrzciny, nie jest on zaangażowany w ich przygotowanie.

Punktem kulminacyjnym pierwszej części dzieła Krasińskiego jest opuszczenie domu przez mężczyznę. Podąża on za Dziewicą - zesłanym przez Złe Duchy wyobrażeniem idealnej miłości. Opuszczona Maria pogrąża się w rozpaczy, poszukuje przyczyny, dla której została porzucona. Przyjmuje, że była to kontrastująca z jej zwyczajnością poezja, w której stronę się zwraca. Coraz bardziej oddala się od rzeczywistego świata, w końcu popada w obłęd. W tym czasie Mąż uświadamia sobie, że, sprzeniewierzywszy się przysiędze, stanął na skraju otchłani i zaprzeczył swym ideałom. Jednak po jego powrocie jest już za późno - Maria umiera w domu obłąkanych, a świadkiem zdarzenia jest Henryk.

Drugim aspektem życia rodzinnego, który ukazany zostaje w „Nie-boskiej komedii”, jest relacja zachodząca między rodzicami a dzieckiem. Matka, mając na uwadze krzywdę doznaną od Henryka, pragnie, by Orcio został poetą. Wręcz przeklina dziecko, jeśli tak się nie stanie. Wie przecież, że ojciec nie odrzuci syna - poety. Jej modlitwy i groźby spotykają się z pozytywną reakcją - Jerzy to dziecko zupełnie inne od pozostałych. Rozmawia z nieżyjąca matką, dostrzega i objaśnia dziwne znaki. Dla Henryka jest to wielki cios - nie umie otoczyć chłopca ojcowską opieką (mimo troski o jego los), wciąż boi się o jego życie, mając na uwadze niesamowite majaki nawiedzające Orcia i dręczącą go chorobę.

„Nie-boska komedia” odczytywana jako dramat dotyczący rodziny ukazuje łatwość, z jaką ta najmniejsza forma organizacji społecznej ulega dezintegracji. Zarazem podkreśla konieczność wspólnego trudu, jaki konieczny jest, by zbudować relację trwałą i odporną na zachwiania. Szczególnie interesujący jest kontekst epoki i wizji poety - przewodnika narodu. Romantyczna koncepcja miłości niemal zupełnie wyklucza codzienność i aspekt rodzinno - społeczny, co nie może przynosić dobrych efektów. Nadto - poeta aspirujący do miary przewodnika narodu, zwierzchnika społeczeństwa (w tym wypadku Henryk) sam doprowadza do rozkładu swego życia rodzinnego. Duchy, których słucha w lochu, zarzucają mu egoizm i skazują go na potępienie.

Ukazując nienawiść i krzywdy, które doprowadziły do rozlewu krwi, wielokrotnie podkreśla Krasiński rolę rodziny w kształtowaniu obrazu świata. Mąż zarzuca arystokratom, że bezczynnie patrzyli, kiedy ich ojcowie gnębili służących, że nie wychowali swoich dzieci tak, by mogły ich bronić. Z kolei w obozie rewolucjonistów pojawiają się zbuntowane córki i nieposłuszni synowie, którzy gotowi są podnieść rękę na dawny porządek.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Jakie dostrzegasz relacje miedzy...

„Wieża” Gustawa Herlinga Grudzińskiego jest opowiadaniem skłaniającym do trudnej refleksji na temat cierpienia samotności bólu poszukiwania swego miejsca...

Ekspresjonizm w „Ludziach bezdomnych”...

Ekspresjonizm należał do popularnych kierunków w literaturze i sztuce na przełomie XIX i XX wieku. Przykładał on dużą wagę do wyrażania uczuć „mocnego”...

Szkoła ateńska Rafael Santi -...

„Szkoła ateńska” to fresk który został stworzony przez artystę o nazwisku Rafael Santi. Dzieło powstało w epoce renesansu. Znajdujący się w Pałacu...

Prometeizm w Dziadach

Prometeusz był jedną z najbliższych człowiekowi postaci mitologicznych. Nie tylko ukształtował on tę słabą istotę z gliny i tchnął w nią ducha ale także przeciwstawił...

Bolesław Chrobry jako ideał władcy...

Ponieważ „Kronika polska” Galla Anonima miała być raczej panegirykiem na cześć Bolesława Krzywoustego niż dziełem porządkującym dzieje polskich władców...

Inteligencja w „Lalce” – opracowanie...

Nakreślony w „Lalce” obraz polskiego społeczeństwa jest niezwykle obszerny i złożony. Bolesław Prus opierając się na wnikliwej obserwacji stworzył bogatą...

Dramat romantyczny – definicja...

Definicja i wyznaczniki gatunku Dramat romantyczny to gatunek który ukształtował się w epoce specyficznej którą był romantyzm właśnie. Zerwanie z zasadami...

Uroda cieszy tylko oczy dobroć...

Podejście do kwestii piękna i dobra na przestrzeni wieków często podlegało zmianom. Jeśli jednak uroda i dobro zostaną potraktowane jako wartości przeciwstawne...

Motyw grobu w literaturze i sztuce...

Bodaj od początku dziejów ludzkości cmentarze należą do miejsc wzbudzających największe emocje. Nawet w okresie prehistorycznym przygotowywano w odpowiedni sposób...