Unikalne i sprawdzone teksty

Marionetki – interpretacja i analiza

„Marionetki” Norwida to wiersz o bardzo wymownym tytule, który nawiązuje do toposu theatrum mundi (teatr świata). Umiejscawiając ludzkość na scenie, poeta poddaje analizie sznurki (odpowiadają za poruszanie się tytułowych lalek), jakie sterują ich poczynaniami.

Interpretacja

Otwierające wiersz pytanie – Jak się nie nudzić? - zostało nacechowane znaczną dozą ironii. Wszak dookoła świecą gwiazdy, wszystko stoi – i leci. Jednak ludzki glob – widziany z perspektywy jego mieszkańców – tkwi w miejscu, jest nieruchomy. Biegnie natomiast czas, którego ruch podkreślają te słowa: I wszyscy żywi w tej chwili, / Z których i jednej kostki nie zostanie, / Choć będą ludzie, jak byli… Scena pozostaje więc niezmienna, lecz pojawiają się na niej odmienni aktorzy.

Obraz sceny uzupełniony zostaje w trzeciej zwrotce. Podmiot liryczny podkreśla jej maleńkość i niedoskonałość - Jak się nie nudzić na scenie tak małéj, / Tak niemistrzowsko zrobionéj. Następnie daje odbiorcy do zrozumienia, że na tych deskach odegrano już wszystko, a cena za występ jest najwyższa: Gdzie wszystkie wszystkich Ideały grały, / A teatr życiem płacony.

W czwartej strofie ja mówiące zwraca się do bliżej nieokreślonej kobiety (zwrot ten ma charakter czysto towarzyski), poszukując metody na nudę. Refleksji poddaje pisanie (Czy pisać prozę, czy wiersze - ?), zastanawia się także, czy porzucić tę formę aktywności i jedynie czytać. Jednak w tym miejscu przełamuje swój dotychczasowy tok myślenia. Wspomina o Potopie, który zapisał dzieje na ziarenkach piasku (Pewno dla ludzkiej zabawy). Tym sposobem daje swojej rozmówczyni do zrozumienia, że każdy element sceny świata jest nośnikiem historii, został przez nią naznaczony.

Strofa szósta wypełniona została gorzką ironią. Podmiot liryczny – jeszcze raz zwracając się do rozmówczyni – podaje ostateczny, sprawdzony sposób na nudę: Zapomnieć ludzi, a bywać u osób / - Krawat mieć ślicznie zapięty...!

„Marionetki” można odczytywać jako krótki, bo zaledwie sześciostrofowy, traktat podejmujący złożoną tematykę. Pojawiają się tu przecież refleksje dotyczące procesu twórczego, ludzkości, historii oraz stanu duchowego przedstawicieli epoki poety.

Nudę i bierność zestawia podmiot liryczny z delikatnie sugerowanym pięknem świata. Jednak nie poucza, nie przecina sznurów wytyczających ruchy marionetek – raczej skłania do refleksji, posługując się ironią i niedopowiedzeniami. W ostatniej strofie przywołuje najbardziej konwencjonalny obraz życia, a więc salonowy porządek, jaki najskuteczniej ogranicza ruchy jednostki.

Czy nuda w wierszu Norwida jest wartościowana pejoratywnie? Zdaje się, że pozostaje taka w świadomości ogółu, marionetek. Podmiot liryczny dostrzega w niej raczej impuls do działania, do głębokich przemyśleń nad naturą świata. To właśnie ona prowadzi do najbardziej owocnych refleksji na deskach wciąż =zapełniającej się sceny theatrum mundi.

Analiza

Wiersz zbudowany jest z sześciu strof czterowersowych o heterometrycznej budowie (11, 8, 11, 8). Układ rymów jest regularny – przeplatany (abab).
Forma samego utworu jest zróżnicowana – pierwsze 3 strofy mają charakter refleksyjno-opisowy, trzy ostatnie stanowią zaś zwrot do wspomnianej adresatki. Warstwa stylistyczna jest typowa dla poezji Norwida. Pojawiają się więc liczne pauzy, przemilczenia, wykrzyknienia i pytania retoryczne (Czy pisać prozę, czy wiersze - ?). Wszystkie one stanowią swego rodzaju drogowskazy dla odbiorcy, skłaniają go do refleksji, pokazują, gdzie warto się zatrzymać.

W utworze występują także epitety (niemistrzowsko zrobiona, gwiazd cichych), metafory (teatr życiem płacony). W ostatniej strofie dostrzec można wypowiedzenie zbudowane na wzór aforyzmu - Zapomnieć ludzi, a bywać u osób. Ważną rolę pełni w dziele także ironia, za pośrednictwem której podmiot liryczny wyraża własne opinie.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

List otwarty w imieniu Antygony...

Szlachetny i Potężny Kreonie chciałabym prosić cię o możliwość pochowania mojego brata Polinejkesa. Nakazałeś porzucić jego ciało jak gdyby było truchłem zwierzęcia....

Napisz jakie cechy charakteru trzeba...

Sukces można rozumieć różnie. Dla niektórych oznacza on zgromadzenie wielkiej fortuny wybudowanie imponującej rezydencji i posiadanie kilku modeli najnowszych...

Witold Pruszkowski Sielanka –...

Witold Pruszkowski należał do grona najwybitniejszych malarzy schyłkowego okresu polskiego romantyzmu. W swojej twórczości łączył charakterystyczną dla tej epoki...

Żydzi w „Lalce” – opracowanie...

Głównym miejscem akcji „Lalki” jest Warszawa. Prus ukazał dzisiejszą stolicę Polski w taki sposób by stanowiła ona miniaturę kraju a zamieszkujące...

Kto jest groźniejszy Orgon czy...

Komedia Moliera „Świętoszek” to celna satyra na głupotę i hipokryzję. Na tyle celna że w chwili premiery wzbudziła wielkie kontrowersje i jej wystawianie zostało...

Napisz opowiadanie na temat „Moja...

Leżałem na szpitalnym łóżku i wpatrywałem się w biały sufit i wiszące na nim lampy. Wokół mnie było sporo zamieszania lekarze i pielęgniarki biegali...

Bitwy w Potopie – opis

„Potop” Henryka Sienkiewicza jest dziełem niezwykle dynamicznym przykuwającym uwagę czytelnika zaskakującymi zwrotami akcji emocjonującymi potyczkami i wielkimi...

„Dywizjon 303” – rodzaj i...

„Dywizjon 303” Arkadego Fiedlera można nazwać zbiorem literackich reportaży. Przynależność do literatury faktu jest tu związana przede wszystkim z autentycznością...

Koncepcja ludzkiego losu w "Chłopach"...

„Chłopi” to powieść wielowątkowa i bogata w różnorodne sensy. Jedną z jej płaszczyzn znaczeniowych jest koncepcja ludzkiego losu. Władysław Reymont...