Unikalne i sprawdzone teksty

Trudna sztuka dorastania bohaterów romantycznych do czynu

Oświecenie przykładało szczególną wagę do mądrości i spokojnej, „zimnej” obserwacji rzeczywistości. Romantyzm stanął niejako w kontrze do tych postulatów. Jego przedstawiciele zachwycali się wielkimi czynami, wzywali do tychże czynów – czasem sami, jak w przypadku Lorda Byrona lub Adama Mickiewicza, próbowali ich dokonać. Nawet jeśli nie walczyli w danym momencie o wolność uciśnionych, to wiele miejsca poświęcali czynowi w swojej twórczości. By się o tym przekonać, wystarczy spojrzeć na „Kordiana” Juliusza Słowackiego i „Konrada Wallenroda” Mickiewicza. Oba te dzieła opisują dorastanie do wielkości – czy też próby dorośnięcia do niej.

Tytułowy Kordian to młodzieniec, który odczuwa pustkę wewnętrzną. Nieszczęśliwa miłość nie zachęca do bytowania na tym świecie, skłania go do (nieudanej) próby samobójczej. Jedynym sensem życia staje się dla Kordiana służba narodowi. To ona pozwoli zdobyć wielkość, o której chłopak marzy. Bierze on więc udział w spisku koronacyjnym i ma zgładzić cara Mikołaja wraz z rodziną. Wydaje się, że to jest ów czyn, o którym chłopak śnił, do którego tęsknił. Jednak w ostatniej chwili Kordian waha się przed rozlaniem krwi. Młodzieniec jest w stanie zaryzykować swe życie, jednak nie potrafi poświęcić honoru i sumienia.

Konrad Wallenrod to tak naprawdę Walter Alf, litewski chłopiec. Krzyżacy zamordowali jego rodziców, a on sam trafił pod skrzydła Wilhelma von Kniprode, rycerza zakonu. Jednak dowiedziawszy się o swoim prawdziwym pochodzeniu, Walter pragnie pomścić się na krzyżakach. By tego dokonać, musi być „lisem i lwem”, jak głosi pochodzące z Machiavelliego motto poematu. I faktycznie, Walter zachowuje swoją tożsamość w sekrecie i powraca do Malborka. Tam pnie się powoli po szczeblach kariery, aż zostaje wielkim mistrzem zakonu. To chwila, na którą czekał – wiedzie na zatracenie pułki krzyżackie, przyczyniając się do ugięcia potęgi Niemców. Walter wie, że jego postępowanie jest niehonorowe, niegodne rycerza. Wie, że ściąga na siebie wyrok za zdradę i śmierć. Wie wreszcie, że musi dla ojczyzny zrezygnować z miłości ukochanej kobiety. A mimo to nie decyduje się na rezygnację z zemsty.

Kordian i Walter/Konrad to dwaj bohaterowie, którzy próbują dorosnąć do wielkich dzieł, o jakich marzą. Udaje się to tylko Konradowi – jednak przypłaca on służbę ojczystej Litwie osobistą hańbą, stratą miłości i wreszcie śmiercią. W porównaniu z nim Kordian wydaje się postacią bardziej moralną, ale i dość żałosną – bowiem z jego buńczucznych deklaracji w gruncie rzeczy nic nie wynika.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Rękopis znaleziony w Saragossie...

Powieść Jana Potockiego „Rękopis znaleziony w Saragossie” od dwóch stuleci elektryzuje czytelników. Chociaż za życia autora nie cieszyła się...

Powieść obyczajowa – definicja...

Definicja i wyznaczniki gatunku Powieść obyczajowa to gatunek powieści który został ukształtowany w okresie pozytywizmu. Charakterystycznym dla owej epoki było zainteresowanie...

Edgar Degas „Lekcja tańca”...

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych obrazów Edgara Degasa „Lekcja tańca” poświęcony jest ulubionemu tematowi artysty – baletowi. Ponieważ Degasa...

Sarmatyzm i szlachta w „Potopie”...

„Potop” roztacza przed czytelnikiem bogaty krajobraz Rzeczpospolitej z lat 1655 - 1660. Był to okres bujnego rozkwitu baroku epoki kojarzonej w historii polskiej...

„Smutno mi Boże” – porównanie...

Juliusz Słowacki jest autorem „Hymnu” znanego też jako „Smutno mi Boże”. Zapewne jest to jeden z najbardziej popularnych wierszy polskiego romantyzmu...

Sposoby postrzegania wsi i chłopów...

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to jeden z najważniejszych polskich dramatów narodowych. Pisarz zawarł w nim trafną i wyrazistą ocenę społecznych...

Na czym polega kryzys renesansowego...

Renesans był epoką która kładła dużo większy nacisk na człowieka niż wcześniejsze średniowiecze. Nie rezygnowano z religijności wręcz przeciwnie. Jednak znacznie...

Charakterystyka porównawcza Kmicica...

Bohaterowie „Trylogii” Henryka Sienkiewicza od ponad stu lat dominują nad wyobraźnią Polaków. Wystarczy otworzyć książki historyczne by zorientować...

Romantyczna koncepcja poety jako...

Trzecia część „Dziadów” jest dziełem podejmującym niezwykle szeroką tematykę. Jednym z ważniejszych problemów pojawiających się w dziele Mickiewicza...