Unikalne i sprawdzone teksty

Trudna sztuka dorastania bohaterów romantycznych do czynu

Oświecenie przykładało szczególną wagę do mądrości i spokojnej, „zimnej” obserwacji rzeczywistości. Romantyzm stanął niejako w kontrze do tych postulatów. Jego przedstawiciele zachwycali się wielkimi czynami, wzywali do tychże czynów – czasem sami, jak w przypadku Lorda Byrona lub Adama Mickiewicza, próbowali ich dokonać. Nawet jeśli nie walczyli w danym momencie o wolność uciśnionych, to wiele miejsca poświęcali czynowi w swojej twórczości. By się o tym przekonać, wystarczy spojrzeć na „Kordiana” Juliusza Słowackiego i „Konrada Wallenroda” Mickiewicza. Oba te dzieła opisują dorastanie do wielkości – czy też próby dorośnięcia do niej.

Tytułowy Kordian to młodzieniec, który odczuwa pustkę wewnętrzną. Nieszczęśliwa miłość nie zachęca do bytowania na tym świecie, skłania go do (nieudanej) próby samobójczej. Jedynym sensem życia staje się dla Kordiana służba narodowi. To ona pozwoli zdobyć wielkość, o której chłopak marzy. Bierze on więc udział w spisku koronacyjnym i ma zgładzić cara Mikołaja wraz z rodziną. Wydaje się, że to jest ów czyn, o którym chłopak śnił, do którego tęsknił. Jednak w ostatniej chwili Kordian waha się przed rozlaniem krwi. Młodzieniec jest w stanie zaryzykować swe życie, jednak nie potrafi poświęcić honoru i sumienia.

Konrad Wallenrod to tak naprawdę Walter Alf, litewski chłopiec. Krzyżacy zamordowali jego rodziców, a on sam trafił pod skrzydła Wilhelma von Kniprode, rycerza zakonu. Jednak dowiedziawszy się o swoim prawdziwym pochodzeniu, Walter pragnie pomścić się na krzyżakach. By tego dokonać, musi być „lisem i lwem”, jak głosi pochodzące z Machiavelliego motto poematu. I faktycznie, Walter zachowuje swoją tożsamość w sekrecie i powraca do Malborka. Tam pnie się powoli po szczeblach kariery, aż zostaje wielkim mistrzem zakonu. To chwila, na którą czekał – wiedzie na zatracenie pułki krzyżackie, przyczyniając się do ugięcia potęgi Niemców. Walter wie, że jego postępowanie jest niehonorowe, niegodne rycerza. Wie, że ściąga na siebie wyrok za zdradę i śmierć. Wie wreszcie, że musi dla ojczyzny zrezygnować z miłości ukochanej kobiety. A mimo to nie decyduje się na rezygnację z zemsty.

Kordian i Walter/Konrad to dwaj bohaterowie, którzy próbują dorosnąć do wielkich dzieł, o jakich marzą. Udaje się to tylko Konradowi – jednak przypłaca on służbę ojczystej Litwie osobistą hańbą, stratą miłości i wreszcie śmiercią. W porównaniu z nim Kordian wydaje się postacią bardziej moralną, ale i dość żałosną – bowiem z jego buńczucznych deklaracji w gruncie rzeczy nic nie wynika.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Obraz Paryża w literaturze i sztuce...

Paryż od dawna uchodzi za intelektualną i kulturalną stolicę Europy. Wprawdzie język francuski nie jest już powszechnie używany przez osoby wykształcone – zastąpił...

Horacy a Kochanowski – ich twórczość...

Jan Kochanowski był osobą świetnie wykształconą i jak każdy światły człowiek swojej epoki doskonale znał literaturę i kulturę starożytną. Do najbardziej przezeń...

„Don Kichot” jako parodia eposu...

Bohater powieści Miguela de Cervantesa jest kastylijskim szlachcicem rozmiłowanym w eposach rycerskich. Lektura kolejnych ksiąg wpędza go jednak w obłęd i zatraca on poczucie...

Dulszczyzna – co to jest? Cechy...

Nieczęsto się zdarza by dzieło literackie zostawiło tak wyraźny ślad w języku powszechnym jak stało się w przypadku dramatu Gabrieli Zapolskiej „Moralność pani...

Opis (mojej) wakacyjnej przygody

Tegoroczne wakacje będą dla mnie niezapomniane. To podczas nich miałem okazję przeżyć naprawdę ciekawą przygodę. Wybrałem się razem z rodzicami nad morze. Tam spędzaliśmy...

Konrad Wallenrod jako powieść...

Powieść poetycka jest gatunkiem literackim charakterystycznym dla romantyzmu czyli epoki w której powstała. Za jej ojców powszechnie uznawani są Walter Scott...

Czy miłość jest najważniejsza...

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów a miłości bym nie miał stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący – słowa rozpoczynające Pierwszy...

Inteligencja w „Lalce” – opracowanie...

Nakreślony w „Lalce” obraz polskiego społeczeństwa jest niezwykle obszerny i złożony. Bolesław Prus opierając się na wnikliwej obserwacji stworzył bogatą...

„Zbrodnia i kara” jako powieść...

„Zbrodnię i karę” Fiodora Dostojewskiego można określić mianem powieści psychologicznej. Jej najistotniejsza płaszczyzna znaczeniowa obejmuje bowiem przeżycia...