Joseph Bédier – biografia i charakterystyka twórczości

Biografia

Joseph Bédier urodził się 1 styczna 1864 roku w Paryżu jako syn Adolphe'a Bédiera, prawnika pochodzącego z Bretanii. Dzieciństwo spędził na wyspie Réunion na Oceanie Indyjskim, będącej zamorskim departamentem Francji.

Joseph Bédier zasłynął jako wybitny znawca literatury średniowiecznej, pisarz oraz krytyk literacki. W latach 1889–1891 wykładał literaturę francuską na Uniwersytecie we Fryburgu (Szwajcaria), a następnie na Collège de France w Paryżu. Od 1920 roku był członkiem Akademii Francuskiej. Zmarł 29 sierpnia 1938 roku w Grand-Serre. Jeszcze za życia odznaczony został wieloma wyróżnieniami za wybitnie osiągnięcia w dziedzinie literatury, między innymi w 1929 przez American Academy of Arts and Sciences oraz w 1936 przez Polską Akademię Literatury.

Charakterystyka twórczości

W dorobku Bédiera najwyżej ceni się zebranie oraz wydanie przez niego średniowiecznych pereł literatury francuskiej, takich jak „Dzieje Tristana i Izoldy” oraz „Pieśń o Rolandzie”. Szczególnie ważne było jego wydanie pierwszego z wymienionych dzieł, bowiem z szeregu fragmentarycznych tekstów, przedstawiających dzieje nieszczęśliwych kochanków, stworzył Bédier jedną spójną opowieść, bazując na kilku najstarszych fragmentach i uzupełniając je własną narracją opartą na historii przedstawionej w późniejszych tekstach o Tristanie i Izoldzie. Adaptacja Bédiera funkcjonuje do dziś w obiegu literackim jako najpełniejsza wersja opowieści, choć trzeba pamiętać, że wciąż pozostaje ona wyłącznie adaptacją.

Bardzo ważnym z kolei dla rozważań nad teorią chanson de geste, w tym „Pieśni o Rolandzie”, było opus zatytułowane „Legendy epickie”, w którym Bédier stawia tezę, iż gatunek znany jako „pieśń czynu” nie wywodził się od germańskich kantylen, lecz był oryginalnym wymysłem XI-wiecznych poetów francuskich, którzy wykazali się na podziw dużą innowacyjnością i kunsztem. Teoria ta w czasach Bédiera była bardzo nowatorska i stawiała średniowieczne pieśni rycerskie w zupełnie nowym świetle.