Mark Twain - biografia i charakterystyka twórczości

Mark Twain uznawany jest powszechnie za jednego z ojców literatury amerykańskiej. Pamiętać należy, że Stany Zjednoczone Ameryki powstały dopiero w XVIII wieku i musiało minąć trochę czasu, nim twórczość pisarzy z młodego kraju osiągnęła światowy poziom. Jednym z tych, którzy zdobyli dla swojej ojczyzny szacunek intelektualistów, był właśnie autor „Przygód Tomka Sawyera”.

Urodził się on w 1835 roku, jako Samuel Langhorne Clemens (Mark Twain to pseudonim literacki). Jako jedenastolatek został sierotą (zmarł jego ojciec) i musiał podjąć się pracy zarobkowej. Młodość przyszłego pisarza okazała się nad wyraz interesująca – kto wie, czy to nie dzięki przeżyciom z tego okresu chwycił za pióro. Zaczynał bowiem, jako chłopiec na posyłki, a później szukał złota w Kalifornii oraz pływał na parowcach na rzece Mississippi. Prawdopodobnie z tym ostatnim zawodem wiąże się pseudonim, jaki przybrał – „mark twain” było bowiem slangowym wyrażeniem marynarzy i oznaczało głębokość odpowiednią do przepłynięcia okrętu.

Gdy w Ameryce wybuchła wojna domowa (wojna secesyjna), parowce przerwały kursowanie, a Twain dołączył do wojsk Konfederacji. Po dwóch tygodniach opuścił jednak oddział i rozpoczął karierę poszukiwacza złota w innym zakątku Stanów Zjednoczonych. Wtedy też rozpoczął pisanie artykułów dla prasy. W 1865 roku opublikował swoje pierwsze opowiadanie, zaś osiem lat później – pierwszą powieść.

Twain przez całe życie wiele podróżował – zwiedził między innymi Europę – i opisał swoje wędrówki w książkach i artykułach. Życie pisarza nie było też wolne od cierpienia. Jego brat zginął w czasie katastrofy parowca, przez co Twain miał olbrzymie wyrzuty sumienia (bowiem to on zachęcił brata do pracy na statku). Autor „Przygód Tomka Sawyera” doświadczył również śmierci córki. Sam zmarł niedługo po niej – w kwietniu 1910 roku.

Twórczość Marka Twaina zdobyła olbrzymią popularność zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Na kartach jego powieści odżywa magiczny, ale i okrutny świat dorzeczy Mississippi – tam rozgrywa się bowiem akcja jego najsłynniejszych książek: „Przygód Tomka Sawyera” (1876) i „Przygód Hucka” (1884). Oprócz tego Twain sięgał również po konwencję baśni („Książę i żebrak”, 1882) oraz fantastykę („Jankes na dworze króla Artura”, 1889).

Mark Twain był wielkim humanistą. W swoich dziełach krytykował fanatyzm religijny, nierówności społeczne oraz nietolerancję rasową. Trzeba pamiętać, że mimo zniesienie niewolnictwa na skutek wojny secesyjnej, w Ameryce nadal panowały silne uprzedzenia rasowe, a Murzynów uważano za osoby gorsze – w twórczości Twaina są oni jednak opisywani jako postacie pozytywne (np. Jim, przyjaciel Hucka Finna), a ataki na nich (tzw. lincze) zostają mocno skrytykowane. Autor zwracał również uwagę, iż osoby ubogie nie są mniej wartościowe od zamożnych –a wśród rozmiłowanych w sukcesie Amerykanów XIX wieku również nie było to powszechne stanowisko.

Twórczość Marka Twaina do dziś cieszy się wielkim gronem miłośników – zarówno wśród tych, którzy doceniają jej element przygodowy, jak i wśród tych, którzy podkreślają mądrość autora.