Unikalne i sprawdzone teksty

Stanisław Barańczak – biografia i charakterystyka twórczości

Stanisław Barańczak należał do najbardziej wszechstronnych ludzi kultury w XX-wiecznej Polsce. Trudno wskazać, która dziedzina jego aktywności przyniosła mu większą sławę – czy poezja, czy twórczość naukowa, czy wreszcie działalność translatorska? A przy tym nie należy zapominać o chlubnej karcie, jaką była działalność w opozycji politycznej za czasów PRL.

Barańczak przyszedł na świat w Poznaniu w 1946 roku. Na tamtejszym uniwersytecie ukończył filologię polską oraz przygotował rozprawę doktorską na temat Mirona Białoszewskiego. Po obronie doktoratu w 1973 poeta pracował na wydziale polonistyki, dopóki nie stracił stanowiska na skutek represji wymierzonych w działaczy opozycyjnych. W okresie „karnawału Solidarności” (1980-1981) poeta na krótko powrócił do nauczania w Poznaniu, jednak w tym czasie otrzymał propozycję objęcia katedry literatury polskiej w USA. Nową uczelnią Barańczaka został prestiżowy Uniwersytet Harvardzki. Jednak autor przez cały czas współpracował z polską prasą i wydawnictwami.

Powszechnie uznaje się Barańczaka za mistrza rodzimych tłumaczy. Przyswoił on polskiemu czytelnikowi wielu mało wcześniej znanych poetów. Za szczególnie istotny uchodzi przygotowany przez niego wybór wierszy „Antologia angielskiej poezji metafizycznej XVII stulecia”. Barańczak nie wahał się również sięgać po autorów cieszących się i w Polsce wielką estymą – przetłumaczył między innymi szereg sztuk Williama Szekspira. Uznaje się, że potrafił on jak mało kto wydobyć z dzieł genialnego Anglika zarówno komizm, jak i ich filozoficzny przekaz.

O wszechstronności Barańczaka-tłumacza świadczy też dokonany przez niego przekład klasyki literatury fantasy – mowa o „Czarnoksiężniku z archipelagu” Ursuli K. Le Guin. Z kolei językowi angielskiemu nasz autor przyswajał choćby twórczość Zbigniewa Herberta.

Jako poeta Barańczak zadebiutował w miesięczniku „Nurt” w 1965 roku. Trzy lata później ukazał się jego pierwszy tomik „Korekta twarzy”. Nasz autor związany był z tak zwaną Nową Falą – jego twórczość łączyła elementy „poezji lingwistycznej” (skupionej na właściwościach języka) z przesłaniem etycznym, związanym z oporem wobec dyktatury komunistycznej. Barańczak wyciągał na światło dzienne pokłady kłamstwa, obecne w języku oficjalnym ówczesnej Polski i skupiał uwagę czytelnika na trudach zwykłego człowieka. Z biegiem czasu autor zaczął również wykorzystywać elementy estetyki barokowej – przede wszystkim baroku angielskiego – odchodząc od cenionej wówczas prostoty frazy.

Jednak poeta wykorzystywał właściwości polszczyzny nie tylko do zwalczania nieprawości. Istotnym elementem jego twórczości są humorystyczne wiersze, łączące misterną formę z absurdalnym humorem. Wyróżnia się tu przede wszystkim tom „Pegaz zdębiał”.

W ostatnich latach życia Barańczak zmagał się z chorobą Parkinsona. Ograniczyła ona twórcze możliwości poety – jego ostatni tom wierszy („Chirurgiczna precyzja”) ukazał się w 1998 roku.

Stanisław Barańczak zmarł w grudniu 2014 roku w Stanach Zjednoczonych.

Rozwiń więcej
Stanisław Barańczak z żoną Anną /za: wikipedia.pl

Losowe tematy

George Orwell – biografia i charakterystyka...

Biografia George Orwell (właśc. Eric Arthur Blair) urodził się w 1903 roku w Motihari w Bengalu. Pochodził z rodziny urzędnika brytyjskiego. Od 1907 roku wraz z rodziną...

Sofokles

Sofokles urodził się prawdopodobnie w 496 p.n.e w Kolonos zmarł w 406 p.n.e w Atenach. Źródła dowodzą że pochodził z majętnej rodziny kupców. W okresie...

Bolesław Prus

Biografia Bolesław Prus to polski pisarz urodzony 20 sierpnia 1847 roku. Na świat przyszedł w Hrubieszowie jako syn Antoniego Głowackiego herbu Prus oraz Apolonii Trembińskiej....

Jan Twardowski – biografia i charakterystyka...

Twórczość księdza Jana Twardowskiego jest czymś wyjątkowym w polskiej kulturze. To zapewne jedyny współczesny poeta z którego twórczością...

Molier

Molier naprawdę nazywał się Jean Baptiste Poquelin i pochodził z rodziny mieszczańskiej. Urodził się w Paryżu w roku 1622. Odebrał wykształcenie prawnicze jednak wbrew...

Guillaume Apollinaire – biografia...

Biografia Guillaume Apollinaire właśc. Wilhelm Apolinary Kostrowicki urodził się w 1880 roku w Rzymie. Poeta miał polskie korzenie był synem szlachcianki Angeliki Kostrowickiej....

Piotr Skarga

Piotr Skarga był jednym z najwybitniejszych w Polsce przedstawicieli kontrreformacji – katolickiego ruchu religijnego stanowiącego odpowiedź na reformację – i...

Jarosław Iwaszkiewicz – biografia...

Jarosław Iwaszkiewicz to zapewne jedna z najbardziej skomplikowanych postaci polskiej literatury XX wieku. Potomek rodziny szlacheckiej (urodzony w 1892 w Kalniku) w okresie...

Józef Ignacy Kraszewski

Biografia Urodził się w Warszawie 28 lipca 1812 roku. Dorastał pod opieką babki oraz prababki w Romanowie. Jego ojciec był chorążym. Zdobywał wykształcenie w różnych...