Unikalne i sprawdzone teksty

Bal w operze – interpretacja i analiza

„Bal w operze” to poemat Juliana Tuwima, napisany w 1936 roku. Otacza go aura utworu kontrowersyjnego i wieloznacznego. Jego styl, uznawany za wulgarny i bluźnierczy, sprawił, że przed wojną nie doczekał się on druku w całości. Opublikowano jedynie niewielkie fragmenty, pełny tekst trafił zaś do czytelników dopiero w 1946 roku, na łamach prasy.

Na kartach poematu opisany zostaje przebieg tytułowego balu. Najpewniej rozgrywa się on w Warszawie, chociaż groteskowa forma, zniekształcenie nazw i szczegółów uniemożliwiają pewność w tej kwestii. Bal cieszy się łaską samego „Potężnego Archikratora” – i tutaj znowu nie można odpowiedzieć jasno, o kogo chodzi. Być może jest to personifikacja rządów sanacji, być może kpina z marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, który próbował wówczas „wejść w buty” zmarłego marszałka Piłsudskiego. Niewykluczone też, iż Archikrator to symbol dyktatur, które w ówczesnej Europie rosły w potęgę. Czy Tuwim przewidywał nadejście jakiegoś polskiego Mussoliniego?

Obserwujemy, jak zjeżdżają się na bal kolejni goście –Admirały, generały,/Bojarowie,/ Bambirały, grubasowie a także zwykłe dziwki, mające urozmaicać zabawę. Równolegle astronomowie zaczynają obserwować, że miejsce dawnych znaków zodiaku zajmują małpy, które rozpoczynają harce wśród gwiazd. Chaos w kosmosie zlewa się niejako z dziką zabawą na warszawskich parkietach. Na końcu wkracza wśród kości „tłusty Jaszczur” z kobietą na grzbiecie (odniesienie do biblijnej Nierządnicy Babilońskiej). Goście szykują się do zdjęcia, jednak błysk, który następuje, prowadzi ich wszystkich do piekła.

Styl Tuwima jest dynamiczny. W wersach poematu mieszają się sformułowania z mowy potocznej, wulgaryzmy, nawiązania do Pisma Świętego oraz neologizmy. Z pewnością autor odchodzi daleko od wzorców klasycznej poezji.

Jak wspomniano, przesłanie utworu jest bardzo niejednoznaczne. Można go uznać za ostrą satyrę na rządy piłsudczyków, coraz bardziej zideologizowane (Takie małe, małe, słodkie IDEOLO!) w formie, a zarazem cyniczne w treści. Niewykluczone, że Tuwim odnosi się nie tyle do sytuacji Polski, ale właśnie całej Europy. Pamiętajmy, że rok 1936 zapowiadał II wojnę światową. Hitler zajął wówczas Nadrenię, wybuchła hiszpańska wojna domowa, a wojska Mussoliniego dokończyła podboju Etiopii (do tego konfliktu robi Tuwim bezpośrednią aluzję, mówiąc o ulicy Addis-Abebskiej – od nazwy stolicy Etopii).

Czesław Miłosz uważał wszakże, że polityczna interpretacja nie wyczerpuje znaczenia poematu. Według noblisty ma on być satyrą nie tyle na daną sytuację społeczną, a na życie jako takie. Jestem skłonny zaryzykować opinię, że "Bal w Operze" jest modlitwą o nieistnienie świata, który jest zbyt występny, żeby miał prawo trwać. Miłosz dodawał również: „Bal w Operze” nabiera nowego wyrazu, jeżeli rozpatrujemy go jako utwór mocno dualistyczny. Skąd u Tuwima brała się niechęć, a nawet odraza do materii - u niego, tak sensualnego, tak chłonącego życie wszystkimi zmysłami - trudno orzec. […]W „Balu...” ta odraza zwraca się przeciwko tym popędom człowieka, które są najbardziej zwierzęce, a więc żądzy jadła, seksu i pieniądza

Jak widać więc, poemat jest otwarty zarówno na interpretacje polityczne, jak i filozoficzne. Nie muszą się zresztą one wzajem wykluczać, jeśli weźmiemy pod uwagę, że rozpacz Tuwima mogła się brać ze świadomości narastania potęgi totalitarnych dyktatur.

Forma utworu (kilka informacji):
– układ rymów abab (chociaż nie we wszystkich strofach)
– epitety
– neologizmu
– makaronizmy (wtrącenia z języków obcych)

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Plotka o „Weselu” - streszczenie...

Streszczenie I Tadeusz Boy-Żeleński pisze „Plotkę o „Weselu” 20 lat po powstaniu dramatu. Jego ambicją nie jest literaturoznawcza analiza dzieła ale przypomnienie...

Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki...

Geneza Powieść stanowi dziś prawdopodobnie najpopularniejszy gatunek literacki więc często jesteśmy skłonni zapominać o tym że pojawiła się stosunkowo niedawno. Prawdopodobnie...

Obłoki – interpretacja i analiza...

Wiersz „Obłoki” stanowi część przedwojennej twórczości Czesława Miłosza. Przyszły noblista był wówczas młodym poetą związanym z wileńską...

Jak Wojtek został strażakiem –...

Streszczenie Siedmioletni Wojtek od zawsze marzył aby zostać strażakiem. Podziwiał bohaterstwo wykonujących ten zawód a także niezwykłą odwagę z jaką ratowali...

Czarnoksiężnik z Archipelagu –...

Streszczenie Tylko w milczeniu słowo tylko w ciemności światło tylko w umieraniu życie:na pustym niebiejasny jest lot sokoła. Pieśń o stworzeniu Ea 1. Wojownicy we mgle...

Chatka Puchatka – streszczenie...

Streszczenie Przedmówka – Wymówka Autor informuje czytelników że tak naprawdę nie ma potrzeby aby poprzedzać tę niewielką książeczkę przedmową...

Mała apokalipsa – streszczenie...

Streszczenie Oto nadchodzi koniec świata. Oto nadciąga zbliża się czy raczej przypełza mój własny koniec świata. Był beznadziejny dzień jesienny. Główny...

Sklepy cynamonowe – opracowanie...

Geneza „Sklepy cynamonowe” po raz pierwszy zostały wydane w 1933 r. (chociaż opatrzono je datą o rok późniejszą). Był wtedy Schulz artystą znanym i...

Lew i zwierzęta - interpretacja...

Bajka „Lew i zwierzęta” Ignacego Krasickiego przedstawia spotkanie wszystkich zwierząt na naradzie u lwa – stworzenia uznawanego powszechnie za ich króla....