Unikalne i sprawdzone teksty

Dolina Issy – streszczenie, interpretacja

Streszczenie

„Dolina Issy” to powieść, której akcja rozgrywa się na początku XX wieku na prowincji litewskiej. Głównym bohaterem jest ośmioletni Tomasz, który przebywa u swoich dziadków: Kazimierza i Michaliny Surkontów. Jego matka wyjechała w poszukiwaniu pracy, a ojciec walczy na wojnie. Tomasz obserwuje zwyczaje panujące na kresach, poznaje sąsiadów i ich historie, a także przeżywa pierwszą dziecięcą miłość. Ginie – wioska, w której toczy się akcja – to miejsce, w którym pogańska obrzędowość funkcjonuje równolegle z obyczajowością katolicką. Mieszkańcy są niejako odcięci od świata, nie interesują się wielką polityką, ale codziennymi sprawami.

W powieści przewija się cała galeria interesujących postaci, często tragicznych. Smutna jest historia młodej dziewczyny Magdaleny, która zostaje kochanką księdza, a po jego przeniesieniu na inną parafię, popełnia samobójstwo. Powraca potem do wioski jako zjawa. Mieszkańcy zaś, żeby uwolnić się od jej czarów, odkopują grób dziewczyny, pozbawiają zwłoki głowy, a serce przebijają kołkiem. Z kolei jeden z miejscowych szlachciców, Romuald Bukowski, żyje w konkubinacie z chłopką, piękną Barbarką. Kiedy zaczyna zalecać się do ciotki Tomasza, Heleny Juchniewicz, dziewczyna napada kobietę i odstraszyła ją od kochanka. Główny bohater podkochuje się natomiast w Magdalenie, a Romuald uczy go sztuki myślistwa.

Częstym gościem we dworze Surkontów jest leśniczy Baltazar, którego dręczą wyrzuty sumienia z powodu popełnionego w przeszłości zabójstwa. Pewnego dnia w rozpaczy podpala on swój dom, a kiedy ucieka, zabija sąsiada. Ostatecznie zostaje zlinczowany przez mieszkańców wioski.

Tomasz przyjaźni się z czternastoletnim Dominikiem Malinowskim („Domciem”). Dopuszcza się on dziwnych sadystycznych czynów, np. zabija psa. Ponadto popełnia świętokradztwo, przebijając hostię szydłem. Tomasz przeżywa również pierwsze erotyczne uniesienia z Onute.

Pewnego dnia do dworu Surkontów przybywa babka Dilbinowa, matka ojca Tomasza. Jest to kobieta pochodząca z arystokratycznego rodu, która całe życie obracała się w wyższych sferach i odkąd przybywa do Ginii, zajmuje się edukacją chłopca. Powieść kończy się przyjazdem matki Tomasza, Tekli, która zabiera ze sobą 13-letniego chłopca i wyjeżdża za granicę.

Interpretacja

„Dolina Issy” Czesława Miłosza to przede wszystkim powieść o dojrzewaniu (Bildungsroman), we wszystkich jego wymiarach. Mamy tu do czynienia z dojrzewaniem biologicznym głównego bohatera, ale także z inicjacją erotyczną i wtajemniczeniem w pojęcia moralne. Jest to również utwór o stopniowym uświadamianiem sobie ciemnych stron rzeczywistości: zła i śmierci. Tomasz poprzez historie mieszkańców małej litewskiej wioski zderza się z najistotniejszymi ludzkimi sprawami: miłością, namiętnością, zbrodnią i samobójstwem. Dojrzewanie jest tu zatem procesem kolejnych bolesnych inicjacji.

„Dolina Issy” jest również powieścią o Litwie z początku XX wieku. Przedstawia barwny świat ludowych wierzeń i obyczajów. Miłosz skupia się na pięknie folkloru, ale też dostrzega okrutną stronę małych społeczności, w których trudno żyje się lokalnym „odmieńcom”.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Przedstaw Świętoszka Moliera jako...

Komedia Moliera pod tytułem „Świętoszek” wywołała w chwili premiery wielkie kontrowersje. Doszło nawet do czasowego zakazu jej wystawiania. Uznawano iż atakuje...

Do Deliusza Horacy – interpretacja...

Podmiot liryczny w utworze Horacego pt. „Do Deliusza” porusza problem filozofii stoickiej. Wspomina o złotym środku który pozwala na rozwagę oraz harmonię...

Pierwsza fotografia Hitlera –...

„Pierwsza fotografia Hitlera” Wisławy Szymborskiej to wiersz który pod względem poetyki przypomina ekfrazę. Różnica polega jednak na tym że przedmiotem...

Kamienie na szaniec – streszczenie...

Słoneczne dni Alek (Aleksy Dawidowski) i Rudy (Jan Bytnar) poznają się w harcerskim oddziale „Buków”. Chłopcy darzą szacunkiem swojego harcmistrza nauczyciela...

Panny z Wilka - opracowanie interpretacja...

Geneza czas i miejsce akcji „Panny z Wilka” to opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza pochodzące z 1932 roku. W chwili pisania utworu sam autor zbliżał się do czterdziestego...

Nowy wspaniały świat – streszczenie...

Streszczenie Jest rok 2541 czyli „632 po Fordzie”. Świat został zorganizowany wedle zupełnie nowych zasad wyznaczonych przez Forda. Ludzie nie rodzą się już...

Kobiety Rubensa – interpretacja...

„Kobiety Rubensa” Wisławy Szymborskiej to wiersz w którym poetka snuje rozważania na temat zmienności kanonów piękna. Czyni to na przykładzie słynnych...

Bagnet na broń – interpretacja...

„Bagnet na broń” Władysława Broniewskiego to wiersz reprezentujący lirykę tyrtejską. Poeta napisał go w kwietniu 1939 roku kilka miesięcy przed niemiecką...

Pani Bovary – streszczenie plan...

Streszczenie Akcja powieści toczy się w połowie XIX wieku we Francji. Główną bohaterką książki jest Emma Bovary żona miejskiego lekarza. Na początku powieści...