Kubuś Fatalista i jego pan - streszczenie, plan wydarzeń

Streszczenie dzieła Diderota „Kubuś Fatalista i jego pan” należy do zadań trudnych, z powodu specyficznej, szkatułkowej konstrukcji opowieści. Głównym wątkiem jest droga tytułowych bohaterów do wsi, gdzie żyć ma rzekomy nieślubny syn szlachcica (Pana). Jednocześnie w czasie drogi mężczyźni toczą rozmowy między sobą, a także z napotkanymi postaciami. Historie, które słyszą, są co najmniej równie istotne, jak główny plan wydarzeń.

Kubuś opowiada swojemu panu dzieje swojej miłości, zaś Pan historię afery, która doprowadziła go do niesłusznego oskarżenia o ojcostwo. W międzyczasie czytelnik poznaje również wiele interesujących opowieści, takich jak ta o dwóch zaprzyjaźnionych oficerach, którzy jednocześnie nie mogli przesrać się pojedynkować ze sobą, czy też o przygodach ojca Hudsona, rozpustnego mnicha, uwodzącego spowiadające się mu kobiety. Bohaterowie zmagają się też ze złodziejami – już na samym początku dochodzi do starcia, w którym Kubuś zamyka pokonanych (i pozbawionych ubrań) opryszków w przydrożnej gospodzie. Nie ustrzega to ich przed dalszymi nieszczęściami, takimi jak kradzież konia – zwierzę zostaje odzyskane pod koniec książki.

Wreszcie mężczyźni docierają do wioski i spotykają tam oszusta, który wplątał Kubusiowego pana w sprawę ojcostwa. Wściekły szlachci zabija przeciwnika i ucieka – niewiele to daje, bowiem obaj z Kubusiem zostają ujęci. Udaje im się jednak wydostać na wolność i trafić do zamku pana Desglandsa – mężczyzna ów wyświadczył Kubusiowy łaski, kiedy ten kurował się z odniesionych w wojsku ran (Kubuś został postrzelony w kolano). Służący spotyka tam też swoją ukochaną, imieniem Dyzia. Poślubia ja, jednak obawia się, iż Desglands lub jego pan dybią na jej wdzięki. Po namyśle stwierdza jednak, że nie ma to znaczenia:

Kubuś powtarzał sobie co wieczór:

„Jeśli jest napisane w górze, że będziesz miał rogi. Kubusiu, daremnie byś się mordował, będziesz je miał; jeśli jest napisane przeciwnie, daremnie oni będą się mordować, nie będziesz ich miał; śpij tedy, przyjacielu...” i zasypiał.

Plan wydarzeń:
1. Przedstawienie bohaterów.
2. Kłótnia z opryszkami.
3. Strata konia.
4. Dotarcie do wioski i zabójstwo oszusta
5. Uwięzienie i uwolnienie.
6. Dotarcie do zamku Desglandsa i ślub Kubusia.