Metamorfoza Makbeta – jaki był przed zbrodnią i po?

Makbet - główny bohater dzieła Williama Szekspira - to postać dynamiczna. W trakcie rozwoju fabuły przechodzi on metamorfozę, stając się zupełnym zaprzeczeniem umiłowanych wcześniej wartości. Punktem kulminacyjnym tej przemiany jest morderstwo króla Dunkana, czyli uczynek, który miał dać tanowi Kawdoru i Glamis władzę, wielkość i szacunek.

Zanim Makbet opuścił komnatę swego zamku, trzymając w drżącej dłoni zakrwawiony sztylet, był jednym z najwierniejszych towarzyszy władcy Szkocji. Odbiorca poznaje go za pośrednictwem opowieści żołnierza, który podkreśla bohaterstwo, odwagę i talent przywódczy tytułowej postaci. To właśnie te przymioty rycerza dały siłom Dunkana wspaniałe zwycięstwo. Uwagę zwrócił na to sam władca, hojnie obsypując swego kuzyna łaskami.

Makbet sprzed zbrodni jawi się niemal jako człowiek bez skazy. Jednak już wtedy daje o sobie znać jego nad wyraz silna ambicja. Usłyszawszy powitanie wiedźm, tytułowy bohater zaczyna snuć wyobrażenia momentu, w którym zakłada koronę i staje się najważniejszym człowiekiem w całym królestwie.

Światło na postać tana Glamis rzuca także monolog Lady Makbet. Urzeczona wizją królewskiego tronu zwraca uwagę na słabość i uczciwość męża, czyli cechy niepozwalające mu wspiąć się wyżej w hierarchii. Bohaterka ma świadomość tego, iż chcąc zostać władczynią, musi uciszyć sumienie Makbeta.

Moment popełnienia zbrodni stanowi punkt zwrotny w dziele Williama Szekspira. Już po opuszczeniu komnaty, w której spał Dunkan, tytułowy bohater dostrzega pierwsze zmiany: Lecz czemu: „Amen” wymówić nie mogłem? / Błogosławieństwa tak potrzebowałem, / A przecie: „Amen” uwięzło mi w gardle! Słowa te kieruje do żony, dodając następnie, że słyszał głos mówiący nie zaśniesz więcej.

Wstąpiwszy na drogę zbrodni, Makbet znalazł się w sytuacji bez odwrotu. Żyjąc w strachu spowodowanym możliwością utraty korony, bezlitośnie i okrutnie eliminował swych przeciwników. Wśród nich znalazł się Banko - dawny towarzysz i przyjaciel tytułowego bohatera - który usłyszał od wiedźm, że da początek królewskiej linii. Kolejnymi ofiarami szaleństwa Makbeta stali się bliscy Makdufa, czyli tana Fajfu.

Coraz silniejszy obłęd tytułowego bohatera potwornie zaburza jego świadomość. W czasie uczty koronacyjnej widzi on ducha dawnego przyjaciela i wpada w prawdziwy szał, co jego żona próbuje wytłumaczyć zmęczeniem. Makbet wciąż szuka pomocy u mrocznych sił, a przepowiednia o lesie birnamskim i człowieku niezrodzonym z kobiety nieco uspokaja jego nerwy. Jednak uzurpator - człowiek sprawujący tyrańskie rządy i znienawidzony przez poddanych - nie może spać spokojnie.

Dokonana przez Makbeta zbrodnia szybko i bezlitośnie prowadzi bohatera do ostatecznego upadku. Niegdyś odważny i oddający swe serce ojczyźnie rycerz stał się człowiekiem godnym pogardy, bezlitosnym i okrutnie raniącym Szkocję. Chociaż założył on królewską koronę, nigdy nie był prawdziwym władcą.