Unikalne i sprawdzone teksty

Pochwała złego o sobie mniemania – interpretacja i analiza

„Pochwała złego o sobie mniemania” to wiersz Wisławy Szymborskiej, który stanowi filozoficzną refleksję nad moralnością. Pod względem formalnym tekst składa się z czterech strof, które przypominają logiczny wywód z przewrotną pointą. W początkowej partii tekstu poetka posługuje się enumeracją zwierzęcych zachowań, służących przetrwaniu.

Podmiot liryczny wylicza kolejne drapieżniki: myszołowa, panterę, piranie i grzechotnika. Wszystkie te zwierzęta łączy brak skrupułów, wątpliwości i zastrzeżeń co do słuszności własnych czynów. W drugiej mowa jest zaś o innych zwierzętach egzemplifikujących tę tezę. Są to szakal, szarańcza, aligator, trychina i giez, które „żyją jak żyją i rade są z tego”.

Podmiot liryczny przytacza również przykład orki. Jej serce waży bowiem sto kilogramów, ale pod innym względem jest lekkie, nie dręczą go bowiem wyrzuty sumienia. Ostatnia strofa wiersza stanowi ironiczną pointę:

Nic bardziej zwierzęcego

niż czyste sumienie

na trzeciej planecie Słońca.

Od refleksji nad prawami natury podmiot przechodzi zatem do ogólnych rozważań o człowieku. Peryfraza, za pomocą której określa się ziemię, wprowadza swoisty dystans w perspektywie widzenia osoby mówiącej. Wypowiada się ona jako zewnętrzny, obiektywny obserwator. Jej wnioski są zaś przewrotne, okazuje się bowiem, że paradoksalnie zwrot „czyste sumienie” ma charakter „zwierzęcy”. Nie oznacza zatem niewinności, ale wręcz przeciwnie – bezrefleksyjne czynienie zła.

Szymborska powiada zatem, że człowiek powinien różnić się od świata zwierzęcego świadomością własnej moralnej ułomności. Z takim przewrotnym wnioskiem koresponduje tytuł utworu – „Pochwała złego o sobie mniemania”.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Powrót taty – interpretacja i...

Streszczenie Utwór rozpoczyna bezpośredni zwrot do dzieci. Są one nawoływane do pójścia na wzgórze i zmawiania modlitwy za tatę. Podkreślone są zagrożenia...

Tomek w Krainie Kangurów – opracowanie...

Geneza „Tomek w Krainie Kangurów” jest pierwszą częścią serii o przygodach młodego łowcy zwierząt – Tomka Wilmowskiego. W pierwszym tomie serii...

Dzieje Tristana i Izoldy – opracowanie...

Geneza Historia miłości Tristana i Izoldy znana nam jest z fragmentarycznych rękopisów różnego autorstwa nie do końca ze sobą spójnych treściowo....

Opowieść małżonki świętego...

Wiersz Kazimiery Iłłakowiczówny „Opowieść małżonki świętego Aleksego” nawiązuje do znanej średniowiecznej legendy o tytułowym świętym. Aleksy...

Ikar – streszczenie plan wydarzeń...

Opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza „Ikar” rozgrywa się w czasie II wojny światowej. Można podejrzewać że ma ono charakter autobiograficzny i oparte jest na...

Madame – streszczenie skrótowe...

Geneza Powieść Antoniego Libery „Madame” ukazała się w 1998 roku. Autor wysłał ją na konkurs wydawnictwa Znak jednak pracował nad nią już od kilku lat....

Do gór i lasów - interpretacja...

W utworze „Do gór i lasów” Kochanowski odwołuje się do Horacjańskiego hasła „carpe diem” (chwytaj życie). Na początku podmiot liryczny...

Makbet - streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie Akt pierwszy Scena I „Makbet” Williama Szekspira rozpoczyna się sceną przedstawiającą sabat trzech czarownic. Oczekują one na zakończenie bitwy...

Mendel gdański – opracowanie...

Geneza czas i miejsce akcji Utwór został opublikowany w roku 1890 na łamach „Przeglądu literackiego”. Inspiracją do jego napisania była prośba Elizy...