Unikalne i sprawdzone teksty

Rola snów i widzeń w III cz. „Dziadów” Mickiewicza

Trzecia część „Dziadów” jest dramatem, w którym świat rzeczywisty przenika się ze sferą metafizyczną. Co ciekawe – oba te plany mają równorzędne znaczenie, wzajemnie dopełniając się i wpływając na dalszy rozwój wydarzeń. Do stykania się dwóch przeciwstawnych płaszczyzn dochodzi głównie w czasie snów i wizji, jakie nawiedzają bohaterów. Jednak reprezentanci tajemniczych sił pojawiają się także bez wiedzy postaci dramatu.

Motywy oniryczne ściśle wiążą się z nocą, a więc porą, w czasie której organizowane były obrzędy dziadów. Korelacje między wydarzeniami zachodzącymi w snach, a rzeczywistością podkreślają fakt, iż tajemnicze siły ujawniające się, gdy zachodzi słońce, mają wielki wpływ na ludzkie życie. Gdy Konrad pada zmęczony, tracąc świadomość, rozpoczyna się walka sił dobra z siłami zła, której stawką jest dusza bohatera. Nieco inaczej wyglądają interakcje zachodzące między pozaziemskimi mocami a duszami księdza Piotra i senatora. W obu przypadkach los bohaterów jest przesądzony, lecz wciąż mają oni pewną rolę do spełnienia w ziemskim świecie. Dlatego w czasie nocy duch senatora, połowicznie wyrwany z ciała i zmysłów, niesiony jest przez diabelskie sługi na kraniec świata, gdzie cierpi męki. Z kolei duchowny odbywa w tym czasie podróż do Boga.

Wizje, które nawiedzają bohaterów dramatu Adama Mickiewicza, wprowadzają do dzieła płaszczyznę metafizyczną i stanowią zapowiedź przyszłych wydarzeń. To właśnie za ich pośrednictwem ujawnia się mesjanistyczna koncepcja narodu. Porażka Konrada, który pragnął wyzwać Boga na pojedynek, akcentuje konieczność przemiany poety – reprezentanta ojczyzny. Z kolei widzenie księdza Piotra przedstawia Polskę prowadzoną na śmierć wśród radosnych okrzyków innych narodów. Między tymi scenami przedstawione zostaje widzenie Ewy. Dziewczynka, zmówiwszy modlitwy za ojczyznę i poleciwszy Bogu zesłańców, pogrążyła się w radosnym śnie. Wówczas ukazana została jej wizja Matki Boskiej w cudownym blasku. Jej postać miała na sobie wianek, który uwiła Ewa. W pewnym momencie jeden z kwiatów – róża- przemawia do dziewczynki tymi słowami: Weź mnie na serce. Ta symboliczna, nawiązująca do sfery religijnej scena często odczytywana jest jako zaślubiny nieba z ziemią, Polski z Bogiem. Tym sposobem ukazana zostaje konieczność dokonania przewartościowania. Romantyczny bunt przeciw Bogowi i porządkowi świata (Wielka improwizacja) zastąpiony zostaje pokorą, posłuszeństwem i otwarciem się na znaki Stwórcy. Te zaś wyraźnie wskazują, że cierpienie narodu nie jest pozbawione sensu, a na jego gruncie wzniesiony zostanie nowy obraz świata.

W trzeciej części „Dziadów” swoje pole do popisu mają także siły utożsamiane ze złem. To właśnie one biorą w posiadanie zaborców, których los od dawna jest przesądzony. Sam Belzebub działa na rozkaz cara, powstrzymując dwa złe duchy przed zawleczeniem Nowosilcowa do piekła. Sceny te można odczytywać jako zapowiedź rychłego końca uciemiężenia ojczyzny (przepowiednia księdza Piotra dotycząca Doktora szybko znajduje potwierdzenie).

Świat doczesny i sfera metafizyczna tworzą w trzeciej części „Dziadów” jedność. Chociaż tajemnicza przestrzeń nie otwiera swych podwojów przed wszystkimi bohaterami, wywodzące się z niej istoty (zarówno stojące po stronie Dobra, jak i stojące po stronie Zła) czuwają nad postępowaniem mieszkańców ludzkiej rzeczywistości. Obie płaszczyzny wprowadzają do dzieła mistyczny nastrój, znacznie wzbogacając jego kompozycję i otwierając je na różnorodne interpretacje.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Pożegnanie jesieni – streszczenie...

Streszczenie Motto: Czemże jest o naturo twych pocieszeń mowa Wobec żądz które budzisz twym mrocznym obszarem. (A. Słonimski) Przedmowa W poprzedzającym utwór...

Sonet IV O wojnie naszej którą...

„Sonet IV O wojnie naszej którą wiedziemy z szatanem światem i ciałem ” autorstwa Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przedstawia koncepcję ludzkiego życia...

Nie płacz koziołku – streszczenie...

Streszczenie Któregoś dnia pewien uparty koziołek postanowił wybrać się samotnie na spacer na łąkę mimo tego że nadchodziła burza. Mama go ostrzegała ale on...

Wspomnienia niebieskiego mundurka...

Streszczenie Pamięci Bronisława Dembowskiego towarzysza lat chłopięcych urodzonego w Pułtusku zmarłego w Zakopanem te wspomnienia dni razem przeżytych poświęcamW. G....

Prawa i obowiązki – interpretacja...

„Prawa i obowiązki” to wiersz Tadeusza Różewicza pochodzący z tomu „Nic w płaszczu Prospera” (1963). Pod względem formalnym utwór jest...

Biały Kieł – streszczenie plan...

Streszczenie Jest zima. Bill i Henry przez zaśnieżone góry transportują trumnę z nieznanym nieboszczykiem. Ich zaprzęg jest wyposażony w szóstkę psów...

Ikar - opracowanie interpretacja...

Geneza „Ikar” to opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza które pierwszy raz opublikowane zostało w 1954 roku. Ma ono charakter na poły autobiograficzny odnosi...

Boska komedia – streszczenie plan...

Streszczenie Dante w trzydziestym piątym roku swojego życia w nocy poprzedzającej Wielki Piątek odnajduje się w alegorycznie pojmowanym ciemnym lesie. Próbując się...

Ewangelia św. Jana - ogólna charakterystyka...

Ogólna charakterystyka Ewangelia według św. Jana to ostatnia Ewangelia znajdująca się w „Nowym Testamencie”. Jej autorstwo przypisuje się Janowi który...