Unikalne i sprawdzone teksty

Znaczenie „Bogurodzicy” – modlitwa, hymn, pieśń religijna, pieśń rycerstwa polskiego

Jako najstarsza znaleziona pieśń religijna spisana w języku polskim stanowi „Bogurodzica” ważne dzieło dla badań nad gatunkami średniowiecznymi. Nie tylko bowiem jest ona pieśnią religijną, ale też modlitwą i hymnem. W tradycji została także zapamiętana jako pieśń rycerstwa polskiego. Warto więc przyjrzeć się jej cechom gatunkowym, by zrozumieć, skąd bierze się przeświadczenie o jej wyjątkowości.

Pochodzący z XV wieku przekaz „kcyński” „Bogurodzicy” został odnaleziony wraz z zapisem melodii, nie ulega więc wątpliwości, że składający się z tekstu poetyckiego oraz określonej melodii utwór jest pieśnią. Jak przystało na pieśń o charakterze religijnym, nie brakuje tu refleksji o charakterze metafizycznym, a dwie pierwsze zwrotki przybierają formę apostrof, najpierw do Matki Boskiej, następnie zaś do Jezusa. Pod tym względem „Bogurodzica” realizuje także postulaty gatunkowe modlitwy, która jest zwrotem skierowanym do Boga, zawierającym różnego rodzaju intencje: prośby, pochwały, refleksje na temat boskiej istoty. Pierwsza polska pieśń religijna jest modlitwą błagalną. W pierwszej strofie zawiera się prośba do Maryi o zesłanie dla nas Jej syna, Jezusa (stąd też kojarzy się pieśń z kontekstem Bożego Narodzenia). Druga strofa zawiera prośbę do Jezusa, przez wstawiennictwo Jana Chrzciciela, o zapewnienie wzywającym Go ludziom pobożnego życia na ziemi i szczęścia w raju po śmierci. Dwie „archaiczne” zwrotki pieśni nasycone są treściami o właściwościach teologicznych. Dowiadujemy się z nich o Niepokalanym Poczęciu Maryi, Wcieleniu Jezusa, pośrednictwie świętych oraz o rajskim życiu pośmiertnym.

„Bogurodzica” początkowo znana była najpewniej tylko wąskiemu gronu mnichów klasztornych, jednak stosunkowo szybko została ona upowszechniona, co sprawiło, że nie tylko zaczęto ją rozbudowywać, ale także odśpiewywać w ważnych dla Polski momentach historycznych. Według relacji Jana Długosza śpiewana była ona przed bitwami: pod Grunwaldem, pod Nakłem oraz pod Wiłkomierzem. Dlatego też nazwać można „Bogurodzicę” pieśnią rycerstwa polskiego. Ponieważ pieśń śpiewano w okolicznościach batalii oraz przy okazji koronacji polskich królów, stała się ona odpowiednikiem dzisiejszego hymnu narodowego. Gatunkowo zresztą odpowiada ona także typologii hymnu, będąc pieśnią pochwalną na cześć Maryi, wychwalającą Jej przymioty jako Matki Jezusa.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

„Kartoteka” Tadeusza Różewicza...

„Kartoteka” Tadeusza Różewicza często określana jest jako antydramat ponieważ została skonstruowana na zasadach łamiących tradycyjną konwencję gatunku....

„O doktorze Hiszpanie” i „Pijaństwo”...

Uczty i biesiady zawsze stanowiły ważny motyw w kulturze i literaturze – w samym Piśmie Świętym pojawia się motyw ucztowania przed Bogiem (Wj 18 12). Rzecz to zupełnie...

Opis siostry lub brata

Moja siostra ma na imię Matylda i jest niezwykłą osobą. Jest ode mnie starsza i chodzi już na studia. Jej pasją jest język francuski dla tego też wybrała romanistykę....

Dzieci z Bullerbyn – opis wybranej...

Dzieci z Bullerbyn miały wiele ciekawych nieraz niebezpiecznych a nieraz bardzo zabawnych przygód. Jedna z nich opowiada o tym jak dzieci udały się do młyna na poszukiwanie...

Napisz list do Ani Shirley z propozycją...

Droga Aniu! Mam na imię Asia i bardzo chciałabym być Twoją przyjaciółką. Myślę że świetnie byśmy się razem bawiły ponieważ posiadamy wiele wspólnych...

„Hamlet” jako tragedia szekspirowska...

W swojej twórczości William Szekspir często odwoływał się do dorobku kultury klasycznej. Będąc jeszcze uczniem szkoły w Stratford przyszły dramaturg miał sposobność...

Rola ziemi w życiu bohaterów „Chłopów”...

Ziemia odgrywa bardzo ważną rolę w życiu bohaterów „Chłopów” Władysława Reymonta. Stanowi ona ich źródło wyżywienia stan posiadania...

„Kordian” jako dramat romantyczny...

Dramat romantyczny to szczególny typ dramatu który ukształtował się w opozycji do poetyki klasycyzmu a jego inspiracjami były twórczość Szekspira oraz...

Literackie portrety rodziny –...

Rodzina jest istotną wartością dla polskiego społeczeństwa. W ciągu zaborów i okupacji jakich nie brakowało w czasie naszej najnowszej historii to właśnie grono...