Unikalne i sprawdzone teksty

Obrona Jasnej Góry w „Potopie” – opis

Obrona Jasnej Góry to moment przełomowy w „Potopie” Henryka Sienkiewicza. Dla Kmicica jest ona potwierdzeniem właściwego wyboru oraz początkiem drogi do oczyszczenia swego imienia. Z kolei naród, widząc Szwedów odjeżdżających spod mocnych murów klasztoru, zaczyna nabierać przekonania, iż możliwe jest skuteczne odparcie ich najazdu.

Główny bohater w czasie wizyty w karczmie podsłuchał rozmowę Weyharda Wrzeszczowicza i barona Lisoli, którzy snuli plany ataku na jasnogórski klasztor. Nie czekając długo, mężczyzna powiadomił o tym zakonników, którzy byli wyraźnie zaskoczeni. Wszak sam Karol Gustaw gwarantował pozostawienie w spokoju miejsc kultu religijnego. Ostatecznie Babiniczowi udało się przekonać duchownych ofiarowaniem kosztowności i szczerą spowiedzią u ojca Kordeckiego.

Siły szwedzkie, które przybyły pod Jasną Górę 18 listopada 1655 r., imponowały liczebnością. Obok dziewiętnastu dział szło niemalże 9000 doborowych żołnierzy. Jakże wielkie było ich zdziwienie, gdy pierwszy dzień oblężenia nie przyniósł żadnego efektu. Każdy kolejny wschód słońca zwiastował dla obrońców grad kuli armatnich, a oni pogrążali się w tym czasie w modlitwie, także prowadząc salwy i osłabiając siłę nieprzyjaciela.

W wyniku impasu, w jakim znalazły się obie strony, prowadzono pertraktacje. Szwedzi nieustępliwie domagali się kapitulacji klasztoru oraz oddania kosztowności, strona Polska wciąż odmawiała, wykazując nawet, iż święty przybytek nie leży w Częstochowie (miasto nakazał zająć Karol Gustaw).

Największą odwagą spośród obrońców wykazywał się Andrzej Babinicz. Dynamiczne wypady, które organizował pod osłoną nocy, dezorganizowały działania wroga i napełniały jego szeregi strachem.

Któregoś dnia w klasztorze pojawił się poseł polskiej narodowości - pułkownik Kuklinowski. Próby przekonania załogi do kapitulacji spełzły na niczym. Rodaka do bramy odprowadził Kmicic, którego Kuklinowski nakłaniał do przejścia na stronę szwedzką. Tym razem skutkiem zamiarów zdrajcy były odmowa i kilka potężnych ciosów. Chwilę wcześniej mężczyzna wspomniał o wielkich armatach, które zmierzają pod Jasną Górę.

Kiedy Szwedzi sprowadzili kolubrynę, klasztor zatrząsł się w posadach. Skala ataków stała się niewyobrażalna, a szkody były zauważalne. Święty przybytek nie mógł długo wytrzymać takiej ofensywy, toteż w głowie Andrzeja Kmicica narodził się heroiczny plan. Postanowił on bowiem wysadzić wielkie działo.

Misja Kmicica zakończyła się sukcesem, a zniszczenie kolubryny oznajmił obrońcom potężny, wstrząsający murami huk. Następnego ranka główny bohater został znaleziony przez Szwedów i oddany Kuklinowskiemu, który miał z nim na pieńku. Sprytna interwencja Kiemliczów uratowała dzielnego obrońcę. Momentalnie wyruszył on w dalszą podróż, zmierzając do króla.

Szwedzi wycofali się spod murów Jasnej Góry 27 grudnia 1655 r. Zanim to uczynili, domagali się okupu, ale w nowych okolicznościach byli zupełnie bezradni.
Sposób, w jaki Henryk Sienkiewicz ukazał obronę klasztoru, jest zbeletryzowany, a co za tym idzie - odbiega nieco od prawdy historycznej i cechuje się wielką dramaturgią. W rzeczywistości pod murami świętego miejsca stanął znacznie mniej liczny oddział (ok. 3000 żołnierzy), który był też gorzej wyposażony (najeźdźcy posiadali nie więcej niż 10 armat). Ataki od początku przebiegały nie pomyśli Szwedów i zdradzieckich Polaków (stanowili dużą część oddziałów szturmujących), a ich sytuację znacznie pogarszały warunki pogodowe. Sienkiewicz swą wizję zaczerpnął najprawdopodobniej z „Nowej Gigantomachii” - swego rodzaju pamiętnika ojca Kordeckiego, który ukazał się w 1658 r.
Odparcie Szwedów spod murów jasnogórskiego klasztoru stało się dla narodu znakiem, że ich siła nie jest tak wielka, jak sobie wyobrażano. Opór stał się coraz bardziej powszechny, nawet ci, którzy pobłądzili, wracali na stronę Rzeczpospolitej. Sam Jan Kazimierz, dowiedziawszy się o skutecznej obronie, zapłakał szczerymi łzami.

Obrona Jasnej Góry jest więc momentem o szczególnym znaczeniu dla całego narodu. Jej literacki opis pobudza wyobraźnię czytelnika oraz ukazuje determinację i poświęcenie, które przynoszą oczekiwany skutek. Tajemnicze znaki, jakie pojawiają się w czasie oblężenia (np. widziana przez Szwedów mgła) zdają się potwierdzać wiarę w boską pomoc dla narodu konsekwentnie broniącego najważniejszych wartości.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Opis najciekawszej przygody Fileasa...

Powieść „W 80 dni dookoła świata” to chyba najpopularniejsze dzieło słynnego francuskiego pisarza Juliusza Verne. Nie ma się co dziwić! Rzadko można trafić...

Mój ulubiony bohater romantyczny

Romantyzm to w moim przekonaniu jeden z najciekawszych okresów w historii literatury. Zwraca uwagę wyobraźnia autorów tej epoki – karty ich dzieł zaludniają...

Ludzie bezdomni - znaczenie tytułu...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” porusza temat wyobcowania i tak też należy rozumieć jej tytuł. Nie dotyczy ona raczej bezdomności rozumianej...

Mitologizacja Tatr i jej funkcja...

Tatry odgrywały szczególną rolę w społeczeństwie polskim przełomu XIX i XX wieku. Wówczas Zakopane zostało odkryte jako miejscowość wypoczynkowa i stało...

Do jakiego tworzywa lub materiału...

Pewnego piątkowego południa siedziałem sobie nad rzeką z moim przyjacielem Krzyśkiem. Opowiadał mi on o filmie Andrzeja Wajdy który widział wczoraj w telewizji....

Opis kwiatu (opis róży)

Róża ma niezwykły kolor i piękny zapach. Jej płatki są barwy czerwonej. Nieco ciemniejsze im bliżej środka kwiatu jaśniejsze na końcach płatków prezentują...

Dalsze losy Alby i dziadka – opowiadanie...

Alba od dnia w którym na stałe zamieszkał u pana Dziewałtowskiego wręcz tonął w szczęściu. Poranne śniadania rozmowy spacery z Bobikiem i praca w ogrodzie - czy...

Napisz opowiadanie o przyjaźni...

W szkole mam mnóstwo przyjaciół ale chyba najchętniej spędzam czas z Markiem. Znajomi żartują że jesteśmy jak bracia – rozumiemy się bez słów...

Mój wymarzony dom - opis

Mój wymarzony dom nie jest duży. To mała chatka która przypomina te jakie znaleźć można w górach. Wykonany jest z drewna a okna ozdobione są okiennicami....