Unikalne i sprawdzone teksty

Skąpiec – geneza, czas i miejsce akcji, interpretacja, bohaterowie, motywy

Geneza, czas i miejsce akcji

 

Komedia Moliera „Skąpiec” wystawiona została po raz pierwszy w 1668 roku. Na początku nie cieszyła się powodzeniem i szybko zniknęła z desek teatralnych, by powrócić na nie dopiero po pewnym czasie. Sztuka została luźno oparta na utworze starożytnego rzymskiego komediopisarza Plauta, pt. „Aulularia” („Skarb”). Z antycznego oryginału Molier zaczerpnął zarówno postać skąpca, jak i intrygę obyczajową, jednak przeniósł akcję w czasy sobie współczesne (Francia XVII wieku).

Dzieło francuskiego dramaturga cieszy się do dziś popularnością, a imię Harpagon stało się, przynajmniej w Polsce, często używanym synonimem dusigrosza. W 1980 roku „Skąpiec” został zekranizowany, a w tytułową rolę wcielił się słynny francuski aktor komediowy Louis de Funes.

 

Bohaterowie

 

Tytułowy skąpiec to Harpagon, człowiek starszy, mający już sześćdziesiąt lat (dowiadujemy się także mimochodem, że nosi okulary). Jest niesamowitym sknerą, ceniącym wyżej złoto niż ludzi. Swatka Frozyna mówi jego narzeczonej: on kocha pannę bardzo, wiem, ale cośkolwiek bardziej jeszcze kocha złotko. Ludzie kpią z Harpagona, z czego on nie zdaje sobie sprawy. Dopiero sługa Jakub wyjaśnia mu:

Skoro więc pan każe, powiem otwarcie, że drwią wszędzie z pana. Ze wszystkich stron przycinki za pana musimy znosić, świat nie ma większej uciechy niż dworować sobie z pana i obnosić coraz to nowe powiastki o pańskim sknerstwie. Jeden mówi, że pan każe drukować osobne kalendarze z podwójną liczbą dni krzyżowych i wigilii, aby domownikom nałożyć dubeltową liczbę postów; drugi, że pan zawsze się umie pogniewać o coś na służbę z okazji Nowego Roku lub odprawy, aby móc nic nie dać. Ten powiada, że pewnego razu pozwałeś pan kota z sąsiedniego domu za to, że panu zjadł resztkę potrawki baraniej; ów, że schwytano pana w nocy, jak pan sam podkradał owies koniom, i że własny stangret, ten, co tu był przede mną, wrzepił panu po ciemku porcyjkę batogów, do których się pan nikomu nie przyznał.

Harpagon chce wydać córkę Elizę za człowieka, którego ona nie kocha – powodem jego decyzji jest to, że człowiek ów nie żąda posagu. Sam pragnie poślubić Mariannę, która jest ukochaną jego syna Kleanta. Ze ślubem Elizy ze starszawym Anzelemem nie chce się zgodzić Walery, zakochany w niej młodzieniec, udający służącego, by być blisko obiektu swoich westchnień. Ostatecznie okazuje się, że Anzelm jest zaginionym ojcem Marianny i Walerego – opłaca młodym zaślubiny, zaś Harpagon cieszy się ze zwrócenia skarbu, schowanego przed nim przez sprytnego Kleanta.

 

Interperacja

 

Molier stworzył doskonały i błyskotliwy portret człowieka opętanego żądzą posiadania. Mimo dość prostej intrygi, sztuka broni się niezwykłym dowcipem, dzięki któremu nadal jest z powodzeniem wystawiana w teatrach.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Krótka rozprawa między trzeba...

Bodaj najbardziej znany spośród utworów Mikołaja Reja to „Krótka rozprawa między trzema osobami: Panem Wójtem a Plebanem”. Ukazała...

Miło szaleć kiedy czas po temu...

Pieśń XX („Miło szaleć kiedy czas po temu”) łączy refleksję nad życiem charakterystyczną dla poważniejszych utworów Kochanowskiego z dowcipem i „biesiadnym”...

Przypowieść o sieci – streszczenie...

Streszczenie W przypowieści o sieci królestwo niebieskie porównane jest do sieci która została zarzucona w morze i zgarnia różne ryby. Rybacy wyłowili...

Schyłek wieku – interpretacja...

„Schyłek wieku” to wiersz Wisławy Szymborskiej z tomu „Ludzie na moście” (1986). Autorka napisała go pod koniec XX stulecia i zawarła w nim swoiste...

Między nami nic nie było – interpretacja...

Analiza „Między nami nic nie było” to utwór składający się z czterech strof. Pierwsza z nich rozpoczyna się wykrzyknieniem podkreślającym brak związku...

Rzadko na moich wargach... – interpretacja...

„Rzadko na moich wargach...” to liryk Jana Kasprowicza zamykający zbiór „Księga ubogich”. Wiersz powstał w okresie I wojny światowej wielkiej...

Spójrzmy prawdzie w oczy – interpretacja...

„Spójrzmy prawdzie w oczy” to wiersz Stanisława Barańczaka. Utwór oparty jest na grze ze znanym związkiem frazeologicznym. Spojrzenie prawdzie w...

Zniewolony umysł – streszczenie...

Streszczenie „Zniewolony umysł” Czesława Miłosza to zbiór esejów które analizują uwikłanie polskich pisarzy w ideologię komunistyczną....

Listy do Marysieńki Jan III Sobieski...

Geneza Związek Jana Sobieskiego z Marią Kazimierą d’Arquien był czymś szczególnym w XVII stuleciu. Kiedy para wzięła potajemny ślub – 14 maja 1665...