Unikalne i sprawdzone teksty

„Inny świat” jako utwór o sile i słabości człowieka

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to poruszająca powieść o życiu w sowieckich łagrach, napisana na podstawie wspomnień pisarza z okresu II wojny światowej. Książka ta stanowi dzieło wyjątkowe, daje bowiem świadectwo zbrodniczych działań ZSRR, a jednocześnie pokazuje, że w skrajnych okolicznościach najpełniej ujawnia się słabość, ale też siła człowieka.

Podstawowa teza pisarza, znajdująca odzwierciedlenie w powtarzanych przez niego słowach, sprowadza się do twierdzenia, że „człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach”. Sowiecki obóz stanowi zaś kwintesencję wszystkiego, co nieludzkie. Więźniowie żyją tu w okropnych warunkach, panuje nieustanne zimno, głód i przemoc, a ponadto skazańcy są zmuszeni do wykonywania katorżniczej pracy w syberyjskich lasach. W takich warunkach człowiek, aby przetrwać, eliminuje wszystkie ludzkie odruchy. Staje się obojętny na krzywdę współtowarzyszy, robi wszystko, by zdobyć pożywienie, a nawet sam dopuszcza się przemocy.

Łagier działa szczególnie niszcząco na kobiety, które są zmuszone oddawać się dosłownie za kawałek chleba. Tak dzieje się na przykład z młodą Polką, która przybywa do obozu jako dumna córka generała i początkowo stara się zachować godność, jednak głód i ciężka praca wkrótce łamią jej opór i sprawiają, że dziewczyna zaczyna się prostytuować.

Wielu zesłańców, aby zyskać choć minimalną poprawę warunków życia, decyduje się donosić na innych. Tak jest na przykład w wypadku jednego z przyjaciół Gustawa, Machapetiana, który zdradza nawet Gustawa. Inni więźniowie, jak profesor Borys Lazarowicz, dostają obsesji na punkcie jedzenia i nieustannie żebrzą o chleb. Przejawem ludzkiej słabości są również akty samookaleczeń, dzięki którym zesłańcy choć na chwilę mogą uniknąć ciężkiej pracy. Przykładem może być Kostylew – podpala sobie rękę, a w końcu oblewa się wrzątkiem i umiera z powodu poparzeń. Z kolei Natalia Lwowna, nie mogąc wytrzymać psychicznego cierpienia w obozie, próbuje popełnić samobójstwo.

Nawet jednak w tak strasznych warunkach niektórzy ludzie potrafią zachować godność i siłę. Postawę taką prezentuje na przykład główny bohater, który wraz z niewielką grupą Polaków decyduje się na iście szalony akt podjęcia morderczej głodówki w proteście przeciwko nieprzestrzeganiu przez Sowietów postanowień układu Sikorski-Majski. Odmowa przyjmowania pożywienia w obozie, gdzie głód nieustannie towarzyszy więźniom, jest czynem heroicznym. Wielką siłę prezentuje również Pamfiłow, który z miłości do syna Saszy potrafi wykrzesać z siebie najgłębsze pokłady motywacji i przekraczać wyznaczone normy pracy. Czyni to, by zasłużyć na pozwolenie widzenia z synem.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw cierpienia w literaturze i...

Ból towarzyszył człowiekowi od początku jego dziejów. Artyści od wieków rozważali więc kwestie cierpienia – Witold Gombrowicz uważał wręcz...

Hymn – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki gatunku Hymn to gatunek którego istnienie związane było z publiczną celebracją. Samo słowo posiadające źródłosłów grecki...

„Bogurodzica” w kontekście...

Polską poezję średniowieczną dzieli się najczęściej na świecką i religijną. Przyporządkowanie niektórych tekstów do jednej z powyższych kategorii nie...

Powieść obyczajowa – definicja...

Definicja i wyznaczniki gatunku Powieść obyczajowa to gatunek powieści który został ukształtowany w okresie pozytywizmu. Charakterystycznym dla owej epoki było zainteresowanie...

„Zdążyć przed Panem Bogiem”...

„Zdążyć przed Panem Bogiem” to bodaj najsłynniejsza książka Hanny Krall. Sama autorka uznawana jest za „królową polskiego reportażu” lub...

Na czym polega kryzys renesansowego...

Renesans był epoką która kładła dużo większy nacisk na człowieka niż wcześniejsze średniowiecze. Nie rezygnowano z religijności wręcz przeciwnie. Jednak znacznie...

Maciej Boryna jako symbol polskiego...

Maciej Boryna z powieści „Chłopi” Władysława Reymonta niewątpliwie może być traktowany jako symbol polskiego chłopa. Jest to mężczyzna posiadający charakterystyczne...

Moja mapa pogody czyli co mi się...

Każdy z nas tworzy w głowie własną „mapę pogody”. Mapa ta nie jest zapisem pozycji miast rzek i gór – zamiast tego ten fikcyjny plan uszeregowuje...

Dziewczynka w czerwonej sukni Józef...

Płótno w kształcie pionowego prostokąta prawie w całości wypełnia postać nastoletniej już zapewne dziewczynki ubranej w długą jaskrawo czerwoną suknię o prostym...